Vijf vragen aan Esther Donders

De olifant in stukjes

Circulair bouwen begint bij nadenken over het ontwerp en de materialen die je gaat gebruiken. Onderwerpen waar Esther Donders, directeur Procurement van Heijmans, dagelijks mee bezig is. “Circulaire uitdagingen zijn complex, dus je moet de olifant in stukjes hakken.”

11 januari 2019

Wat is jouw definitie van circulariteit?

“Circulariteit en duurzaamheid worden vaak door elkaar gebruikt. Een volledig circulaire spijkerbroek die door middel van kinderarbeid in elkaar is genaaid, is niet duurzaam. Het is belangrijk dat iedereen in de bouw dezelfde definitie gebruikt voor circulariteit. Als bouwbedrijf werk je in een keten van producent en leverancier tot eindgebruiker. Dus is het belangrijk dat we allemaal hetzelfde bedoelen, ook om claims over circulariteit te kunnen onderbouwen. Platform CB’23 werkt aan een definitie, die verwachten we in juni 2019. Tot die tijd hanteren we bij Heijmans een werkdefinitie:

Circulaire materialen zijn materialen die honderd procent herbruikbaar zijn, vervaardigd en verwerkt worden in een duurzaam proces, uitsluitend uit gerecyclede of hernieuwbare bouw- en grondstoffen bestaan én voldoen aan de actuele vereisten ten aanzien van functionaliteit, technische levensduur en milieu-impact.
20190106_heijmans_EstherDonders_Circulair_DSC0072.jpg

Wat betekent Inkoop voor circulair bouwen?

“Zo’n tachtig procent van wat Heijmans gebruikt en oplevert, kopen we in. Dat betekent dat we onze circulaire doelstellingen alleen kunnen halen als we leveranciers, partners en onderaannemers meenemen in onze ambities. Een voorbeeld is het slopen van gebouwen. Als je zo’n gebouw crusht kun je er niet veel meer mee, dus moet je niet slopen maar ontmantelen. Dan zijn de materialen geschikt voor hergebruik.

Daarvoor werken we nu samen met New Horizon. Zij doen aan urban mining; zij halen alle herbruikbare materialen netjes uit een gebouw. Maar we kopen ook catering in, asfalt, beton, bedrijfskleding… voor al die zaken gaan of zijn we in gesprek met onze leveranciers. Zo verduurzamen we de supply chain en zetten we in op maximale circulariteit.”

Het gaat dus echt van koffiebekertjes tot asfalt?

“Ja, en van de kantooromgeving tot en met de bouwplaats. We hebben op het gebied van materialen ambities verwoord, bijvoorbeeld: ‘In 2023 kan Heijmans op al haar projecten 100 procent circulair asfalt leveren.’ We onderzoeken samen met de specialisten in onze organisatie en met andere spelers hoe we asfalt steeds meer circulair kunnen maken.

Ook in onze eigen bedrijfsvoering focussen we op circulariteit. In dit kantoor liggen circulaire tapijttegels, we praten met onze leverancier over circulaire bedrijfskleding en we doen een proef met het recyclen van koffiebekertjes.

20190106_heijmans_EstherDonders_Circulair_DSC0210.jpg

We willen in 2021 al het verpakkingsmateriaal op kantoor en op onze projecten 100 procent circulair hebben. Daarnaast kijken we naar nieuwe vormen van eigendom, zoals het leasen van materialen. Zo schaken we op een heleboel borden, die samen optellen tot wat ik altijd noem ‘de olifant’: circulair worden op alle vlakken.”

Waarmee kan Heijmans echt impact maken?

“Bijvoorbeeld met verpakkingen, asfalt, beton en een grondstoffennetwerk. Voor veel materialen moeten we andere oplossingen vinden. Dat stimuleert innovatie en nieuwe samenwerkingsverbanden. Binnen Heijmans, maar ook met bijvoorbeeld software-ontwikkelaars en kenniscentra. Niemand kan het alleen.

Met grondgebonden woningen kunnen we een vuist maken, omdat we het allemaal in huis hebben: van ontwerp, ontwikkeling tot en met de realisatie en de verkoop. Als je woningen wilt verduurzamen is standaardisering een van de eerste randvoorwaarden. Met ons Woonconcept hebben we dat gedaan door de huizen volgens een standaard menukaart te bouwen. Net als ons tiny house Heijmans ONE, die is zelfs al voor 98 procent circulair.”

Wat ga jij zelf doen in de week van de Circulaire Economie?

“Ik ga maandag naar de kick-off binnen Heijmans. Daar word ik voor en door de zaal geïnterviewd, samen met de wethouder van Den Bosch die over duurzaamheid gaat en de directeur van New Horizon. In het land hebben we projecten uitgelicht waar collega’s naartoe kunnen voor een presentatie. We gebruiken de week om collega’s mee te nemen en het gesprek aan te gaan over circulariteit. Het vliegwiel is nu echt op gang gekomen, dat is mooi om te zien.”