Zo werkt Massieve houtbouw

Houten huis dat 1.000 jaar meegaat

In een zoektocht naar maximale duurzaamheid en circulariteit, ontwerpt Heijmans een innovatief wooncomplex voor Joost op het terrein van De Kleine Aarde. Behalve de betonnen fundering is de constructie van de 22 appartementen volledig opgebouwd uit kruisgelamineerd hout: massieve houten platen die bestaan uit drie of vijf lagen geperst en kruislings gelijmd hout.

28 april 2019

Huizen bouwen met hout, dat doen mensen al eeuwenlang. Maar met de komst van beton en staal is het hout langzaam vergeten als bouwmateriaal. Terwijl het zoveel voordelen heeft. Shawn Leeflang, aankomend ontwikkelaar bij Heijmans en onderdeel van het ontwerpteam van het wooncomplex op De Kleine Aarde, legt uit waarom hout zo goed bij deze tijd past.

De Kleine Aarde Shawn Leeflang Heijmans houtbouw 2.jpg

Shawn Leeflang voor zorgboerderij Wouterbergen in Someren, opgetrokken uit massief hout.

“Als je zoekt naar een duurzame en circulaire oplossing, past hout perfect. Tijdens de groei absorberen bomen koolstofdioxide, dat gevangen blijft in het hout, terwijl bij productie van bijvoorbeeld beton juist CO2 vrijkomt. En waar beton een levensduur heeft van maximaal 100 jaar, gaat kruisgelamineerd hout wel 1.000 jaar mee.*

Circulair is massieve houtbouw ook, omdat het een droogbouwsysteem is. Je hebt enkel schroeven nodig om het gebouw in elkaar te zetten, daardoor kun je het in theorie zo uit elkaar halen en ergens anders weer opbouwen. En hout is het enige constructiemateriaal dat in de natuur groeit.”

Sterk, licht en brandwerend

Het klinkt heel logisch, maar waarom is houtbouw dan zo lang weggeweest? Toch niet stevig genoeg misschien? “Zeker niet, met kruisgelamineerd houtbouw kun je zelfs hoogbouw maken. Het wordt ook niet te zwaar, een houtconstructie is lichter dan een van beton”, legt Shawn uit.

Ook wil hij graag benadrukken dat een houten huis niet brandgevaarlijk is. “Bij brand zal de buitenste drie tot vier centimeter van het hout verkolen. Gek genoeg is die verkoolde laag brandwerend en worden de constructieve krachten lang in stand gehouden. Dus zonder al te veel maatregelen, kun je massieve houtbouw 90 minuten brandwerend maken.”

DKA HOUTBOUW SHAWN LEEFLANG HEIJMANS 5.jpg

Shawn ziet dat er in de houtbouw de laatste tijd veel ontwikkeling is geweest in de gebruikte soorten hout. “Vaak is er gewerkt met tropisch hardhout. Dat maakt houtbouw erg duur. Door de bewustwording over duurzaamheid, wordt er nu vooral Europees hardhout en naaldhout gebruikt. Dat maakt het ook financieel veel interessanter.

Ook de afwerking is nog in ontwikkeling. Kruisgelamineerd hout heeft aan de buitenkant een afwerklaag om het te beschermen tegen weersinvloeden. Er komen steeds meer biocoatings, die zijn nu nog redelijk duur, maar dat zal zich ook weer verder ontwikkelen.”

De hokken en de dieren in Someren worden verzorgd via de dagbesteding.

Doos-in-doos

Op papier is het ontwerp circulair, duurzaam en CO2-vriendelijk, maar hoe zit het met het wooncomfort? “Een bijkomend voordeel van hout is dat veel mensen er een fijn gevoel bij hebben”, zegt Shawn. En toch is besloten om in de appartementen alleen het houten plafond zichtbaar te laten zijn.

“Als we wanden, vloer en plafond in hout zouden uitvoeren, geeft dat een te ‘druk’ gevoel. Bovendien moeten we ook leidingen en afvoeren wegwerken. Dat kan nu achter de voorzetwanden en onder de zwevende dekvloer. Het gebeurt trouwens vaak genoeg in houtbouw dat al het hout weggewerkt wordt. Het hout is alleen constructie en hoeft dus niet zichtbaar te zijn.”

DKA HOUTBOUW SHAWN LEEFLANG HEIJMANS 6.jpg

Een andere uitdaging voor het wooncomfort is het trillen van de vloer. “Doordat hout zo licht is, trilt het sneller. Als je daar geen rekening mee houdt in een appartementencomplex, voelen de buren de vloer trillen als jij in je appartement loopt. Om dat op te lossen, maakten we een doos-in-doos constructie. Ieder appartement heeft zijn eigen constructieve wanden, die losstaan van die van de buren.”

Alles bij elkaar ziet Shawn het zeker gebeuren dat er de komende jaren meer massieve houtbouwprojecten zullen verrijzen. “Het is best spannend om te bedenken wat er zou gebeuren als de hele bouwsector over zou gaan op hout.”

*bron: NIBE Milieudatabase