Zo werkt Geofysica

Schatgraven zonder wroeten

Onze geofysica-specialisten onderzoeken met moderne meetapparatuur en gps ondersteunde geofysische meettechnieken de bodem. De digitale gegevens die zij verzamelen, zetten ze vervolgens om naar beeld. Reis met hen mee de diepte in. 

5 december 2019

Voor professioneel geofysisch onderzoek gebruikt Geofysica een 3D-radar, grondradar, 3D-EMI-meting, magnetometer en radiodetectie. Waar nodig combineert zij verschillende technieken waarmee de grond een vanaf het maaiveld tot tien meter diep horizontaal en verticaal in beeld wordt gebracht. De gps ondersteunde magnetometer is één van de toegepaste meettechnieken voor ijzerhoudende objecten zoals ondergrondse funderingen en oude gewapende heipalen.

IMG_1850.jpg

De specialisten van Geofysica voeren met de magnetometer een vlakdekkend onderzoek uit en detecteren verstoringen in het aardmagnetisch veld. Met een gespecialiseerd softwareprogramma zetten ze deze digitale dataset vervolgens om naar een actueel en haarscherp beeld waarin de verstoringen zichtbaar zijn.

Maatwerk

Maarten Bosma en Patrick Stoutjesdijk-Alsemgeest zijn adviseurs van de club Geofysica binnen Heijmans. Een keur aan opdrachtgevers waaronder overheden, diverse interne Heijmans afdelingen en Opsporing Conventionele Explosieven-partijen maken gebruik van hun expertise. Voor elke klantvraag en het gestelde doel zetten zij één of meerdere gps ondersteunde meettechnieken in.

Patrick: “Elke vraag is maatwerk – wat wil de opdrachtgever precies weten? Met de meettechnieken detecteren we onder meer kabels en leidingen, funderingen, asfaltlagen en conventionele explosieven en archeologische voorwerpen in de bodem. Deze vergelijken we vervolgens met bestaande externe bronnen zoals archeologische rapporten, boorstaten en KLIC. Wat volgt is een risicoanalyse met bevindingen. Tijdens grondroerende werkzaamheden kan de klant hiermee rekening houden.”

Trechteren

De 3D-EMI-techniek wekt zelf elektromagnetische velden op waardoor afwijkingen in de bodem zeer accuraat worden weergegeven. Zelfs zo precies dat metalen objecten zoals explosieven in de ondergrond circa twee meter diep kunnen worden geclassificeerd naar grootte en dus risico. Dit ‘trechteren’ scheelt de opdrachtgever tijd, geld en graafwerk.

Verder kan door middel van de inzet van de meettechnieken ook de CO2 uitstoot aanzienlijk verlaagd. Bovendien wordt zo verspilling van materiaal en middelen geminimaliseerd. Zo heeft Geofysica de 3D EMI-meting succesvol ingezet voor het detecteren van explosieven op een startbaan. Hierdoor weet de opdrachtgever precies waar te graven.

Kabeldetector

De derde meettechniek die Geofysica veelvuldig toepast, is de radiodetectie. Patrick en Maarten: “Met radiodetectie zoeken we tot twee meter diep via een handheld scanner naar kabels en leidingen in de bodem waar elektrische spanning op staat. Dit meetsysteem geeft aan of er iets in de bodem zit en op welke diepte.

IMG_1676.jpg

Wij gebruiken deze techniek vooral in woning- en wegenbouwprojecten. Tijdens de bouwfase controleren we de aanwezigheid van kabels en leidingen zonder het bouwproces te onderbreken.”

Meetkar

Voor hun onderzoek gebruikt Geofysica ook diverse hulpmiddelen. Zo beschikt de afdeling ook over een handzame grondradar. Onderaan hangt een zender en ontvanger. Dit veelzijdige apparaat heeft één antenne waarmee de geofysische specialisten in de bodem kabels en leidingen, vreemde objecten, holle ruimten en verstoringen detecteren. De grote broer van deze grondradar is de 3D-radar: een twee meter brede v-vormige balk met 21 geïntegreerde antennes en GPS ondersteund.

Dit breedbandig meetsysteem hangt aan een stevig stalen frame aan de voorzijde van een aangepaste Heijmans-bus. Ideaal om in verhard terrein of een weg te meten. Zo rijdt het busje met een snelheid tussen de 0 en 80 km/h over een terrein waarbij de 3D-radar de ondergrond scant. Door dit vlakdekkend onderzoek brengt het breedbandig meetsysteem telkens een brede kolom ondergrond in lengte, breedte én diepte helder in beeld. Hierdoor kunnen onder meer asfalt- en funderingslagen grondig worden onderzocht. Snel, effectief en met zo min mogelijk overlast voor de omgeving.

Vast patroon

“Tijdens het non-destructief geofysisch onderzoek met gps meettechnieken werken we hoofdzakelijk volgens een vast patroon: wat is de vraag van onze opdrachtgever, vervolgens gaan we scannen, zetten we digitale datasets naar helder beeld om en adviseren we onze opdrachtgevers over mogelijke oplossingen. Ook kunnen we één meettechniek voor verschillende zoekdoelen inzetten”, benadrukken Maarten en Patrick.

IMG_1756.jpg

“De digitale gegevens zetten we in GIS (Geografisch Informatie Systeem) zodat we verschillende gegevensbestanden met elkaar kunnen vergelijken. De digitale datasets blijven immers geldig als er niets met het terrein gebeurt. Zo hoeft de klant die naar andere informatie zoekt, niet telkens de bodem opnieuw in kaart te brengen. Zo bieden we hen zorgeloze zekerheid mét besparing van tijd en geld.”