Technisch gezien zijn de oplossingen misschien niet heel spannend. Het gaat meer over: hoe pas je het slim toe? En dat hebben we gedaan.
Nederland wil bouwen, maar zonder stroom kom je niet ver. Netcongestie bepaalt steeds vaker wat wel en niet mogelijk is. Ook bij IJsseloevers in IJsselstein. Voor deze gebiedsontwikkeling waar 563 woningen komen, besloten de betrokken partijen daarom vroeg de koppen bij elkaar te steken. Niet wachten tot het ontwerp klaar is, maar direct kijken: hoe maken we dit mogelijk? Volgens Marrit van der Schaar, senior strategisch adviseur volkshuisvesting bij de provincie Utrecht, zit juist in die aanpak het verschil.
Energie als vertrekpunt
Waar energie vroeger vaak pas later in beeld kwam, moet het volgens Marrit nu vanaf dag één onderdeel zijn van de planvorming. "Je moet energie eerder in het proces meenemen, anders heb je later een probleem."
Toen de provincie Utrecht en Heijmans eind 2024 met elkaar in gesprek gingen, lagen de plannen nog open. Daardoor ontstond ruimte om samen met netbeheerder Stedin, de gemeente IJsselstein en andere stakeholders de mogelijkheden te verkennen. "Dit is één van de eerste projecten waarbij een ontwikkelaar al zo vroeg in het proces aanklopte met de mededeling: wij willen hier bouwen. Hoe kunnen we dat ondanks netcongestie het beste aanpakken?"
Die aanpak vraagt om een andere manier van werken. Niet eerst plannen maken en daarna toetsen of het kan, maar samen aan de voorkant onderzoeken wat mogelijk is. Volgens Marrit zit daarin de echte vernieuwing. "Het is echt procesinnovatie."
Slimme oplossingen ontstaan niet vanzelf
Voor IJsseloevers zijn meerdere scenario's onderzocht. Uiteindelijk kwam een integraal ontwerp op tafel waarin energieopwekking, opslag en gebruik samenkomen. Zo vervult een parkeerhub meerdere functies tegelijk: voor mobiliteit én voor de energievoorziening van de wijk. "Technisch gezien zijn de oplossingen misschien niet heel spannend. Het gaat meer over hoe pas je het slim toe? En dat hebben we gedaan."
De kracht zit volgens Marrit niet in één losse oplossing. Juist de combinatie maakt het verschil. Energie is geen aparte opgave meer, maar onderdeel van het ontwerp.
Samen kom je verder
Volgens Marrit is IJsseloevers een voorbeeld van wat er mogelijk is wanneer ontwikkelaars, netbeheerders, gemeenten en provincies vanaf het begin samen optrekken. "We moeten veel eerder samen optrekken met de netbeheerder. En ook gemeenten en provincies moeten actief meedenken. Dat brengt ons uiteindelijk verder."
Voor haar onderscheidt Heijmans zich door actief kennis te delen en samen naar oplossingen te zoeken. "Iedereen is open over zijn eigen belangen en wat de opties zijn. Er is geen verborgen agenda of onderlinge strijd." Juist die openheid maakt het mogelijk om uitdagingen rondom netcongestie vroeg aan te pakken én gezamenlijk tot nieuwe oplossingen te komen.