Heijmans over IJsseloevers

Voor Hans van Ancum, senior ontwikkelaar bij Heijmans, en Janine Paulusse, afdelingsleider business development energie bij Heijmans, vormde die vraag het startpunt van een zoektocht naar nieuwe mogelijkheden.

Van knelpunt naar oplossing

IJsseloevers wordt gerealiseerd op de locatie van Roba Metals, dicht bij het centrum van IJsselstein. De locatie biedt ruimte voor een diverse mix aan woningen, maar brengt ook uitdagingen met zich mee. De ruimte is beperkt, de ambities zijn groot en netcongestie vormt een belangrijke hindernis.

Voor Hans is er één uitgangspunt dat niet ter discussie staat. "Bewoners moeten straks gewoon stroom uit het stopcontact krijgen." Zonder een betrouwbare energievoorziening is woningbouw simpelweg geen optie. Zodra duidelijk werd dat het elektriciteitsnet mogelijk een knelpunt zou vormen, werd energie-expertise aangehaakt.

Janine en haar team besloten verder te kijken dan die eerste constatering. "Eerst was de conclusie: er is geen capaciteit, dus het kan niet. Daarna zijn we het gesprek aangegaan. Hoe kunnen we het dan wél mogelijk maken?" Die vraag werd het vertrekpunt voor een nieuwe aanpak.

Slim omgaan met energie

Die zoektocht resulteert in een integrale collectieve energieoplossing waarin opwekking, opslag, verwarming en laden slim samenkomen. In een centrale parkeerhub komt naast de laadvoorziening ook een technische ruimte met warmtepompen. Op het dak wekken zonnepanelen lokaal energie op. Batterijen en warmteopslag maken het mogelijk om opgewekte energie op een later moment te gebruiken én de spits te mijden op het elektriciteitsnet.

Het Heijmans Energie Management Systeem (HEMS) stemt vraag en aanbod vervolgens op elkaar af. Daardoor worden elektrische auto's bijvoorbeeld niet allemaal tegelijk opgeladen tijdens piekmomenten, maar juist wanneer daar ruimte voor is.

Door energie lokaal op te wekken, op te slaan en slim te verdelen, ontstaat meer flexibiliteit binnen de beschikbare netcapaciteit. Volgens Janine is die aanpak bijzonder. "Het systeem dat wij voor IJsseloevers hebben bedacht, wordt nog nergens in Nederland toegepast."

Meer dan een energievraagstuk

De collectieve energieaanpak staat niet op zichzelf. Het sluit aan bij de bredere visie achter IJsseloevers. De wijk wordt autoluw ingericht. Auto's parkeren in centrale hubs, terwijl lopen en fietsen voorrang krijgen. Het combineren van de warmtevoorziening én laadvoorziening achter één netaansluiting helpt om slim om te gaan met de beschikbare ruimte op het net.

Zo draagt de gekozen aanpak niet alleen bij aan een oplossing voor netcongestie, maar ook aan een gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Een plek waar wonen, mobiliteit en energie vanaf het begin in samenhang zijn ontworpen.

De kracht van samenwerken

Volgens Hans en Janine zit de grootste vernieuwing uiteindelijk niet in de techniek, maar vooral in de samenwerking. Zodra duidelijk werd dat netcongestie impact had op de ontwikkeling, kwamen provincie, gemeente, netbeheerder en ontwikkelaar samen aan tafel. Niet omdat er al een uitgewerkt antwoord lag, maar juist omdat nog niemand wist hoe de oplossing eruit zou zien.

Volgens Janine begint succesvolle samenwerking met openheid. Door belangen, risico's en onzekerheden vroegtijdig bespreekbaar te maken, ontstaat ruimte om gezamenlijk scenario's te onderzoeken en keuzes te maken.

Die aanpak levert niet alleen een oplossing op voor IJsseloevers. De inzichten worden inmiddels ook gebruikt in andere gebiedsontwikkelingen in Nederland. Want de uitdagingen rond wonen, energie en mobiliteit staan zelden op zichzelf. Juist door ze in samenhang te bekijken, ontstaan oplossingen die niet alleen vandaag werken, maar ook klaar zijn voor de toekomst.