Elke uitdaging levert kansen op. Het vraagstuk over energie en netcongestie dwingt ons om anders te kijken, samen te werken en nieuwe oplossingen te bedenken.
Eindhoven staat, net als veel andere gemeenten, voor een grote woningbouwopgave. De vraag naar betaalbare woningen blijft groeien. Tegelijkertijd verandert het speelveld door de toenemende druk op het elektriciteitsnet, waardoor de realisatie van nieuwe woningen complexer wordt.
Bij de binnenstedelijke ontwikkeling INCK in Eindhoven komen deze uitdagingen samen. Op de plek van twee voormalige scholen aan de Humperdincklaan worden 400 nieuwe appartementen gebouwd, midden in een omgeving waar ruimte op het energienet niet langer vanzelfsprekend is. Het project laat zien hoe vroegtijdige samenwerking en netbewuste oplossingen helpen om nieuwe woningen te realiseren.
Een gezamenlijke opgave
Manager nieuwbouw Marloes Verkerk en Senior vastgoedontwikkelaar Koen van der Heijden van Woonbedrijf werken samen met Heijmans aan oplossingen om binnen de grenzen van het energienet te kunnen blijven bouwen. ''Door de toenemende druk op het elektriciteitsnet is beschikbare transportcapaciteit schaars'', zegt Marloes. ‘’En dat raakt ons direct.’’
Want wat lange tijd vanzelfsprekend was, is dat nu niet meer. Tot 30 juni 2026 hadden woningbouwprojecten voorrang op een elektriciteitsaansluiting. Die voorrangsregeling is vervallen. Een netaansluiting is geen zekerheid, maar een vraag. Projecten komen op een wachtlijst en de toekomst is moeilijk te voorspellen. ‘’We weten eigenlijk niet zo goed wat er op ons af gaat komen, en die onzekerheid maakt het lastig om grip te houden.’’ Dit zorgt ervoor dat partijen elkaar eerder in de samenwerking moeten opzoeken.
Samen zoeken naar wat wél kan
Bij INCK wordt intensief samengewerkt door Woonbedrijf, Heijmans, de gemeente Eindhoven en andere partners. Een samenwerking die verder gaat dan het project alleen. ''We vragen onze partners om actief met ons mee te denken,'' aldus Marloes. ''Breng kennis in en deel ervaringen. Want alleen samen worden we slimmer.''
Daarom werd er al in een vroeg stadium van het project gekeken naar manieren om slimmer met energie om te gaan. Heijmans nam hierin initiatief door het vraagstuk van netcongestie vanaf de start onderdeel van de planvorming te maken. Waar energie voorheen vaak een randvoorwaarde was, werd het bij INCK vanaf het begin een bepalende factor in het ontwerp. Samen onderzochten Woonbedrijf, Heijmans en de netbeheerder hoe de beschikbare netcapaciteit zo efficiënt mogelijk benut kon worden.
Wat INCK onderscheidt van veel andere woningbouwprojecten is dat er niet is gewacht op extra netcapaciteit, maar dat actief is gezocht naar manieren om de energievraag te beperken en slimmer te sturen. Dit laat zien dat partnerschap niet alleen samenwerken is, maar ook vooruitdenken, initiatief nemen en verantwoordelijkheid delen. ‘’Heijmans wilde leren en heeft daarin echt de lead genomen,’’ zegt Koen. Kennis uit andere projecten en regio’s wordt ingebracht en vertaald naar de situatie in Eindhoven, want het gezamenlijke doel is helder: blijven bouwen voor mensen die op hun woning wachten.
Bewoners centraal en leren voor de toekomst
‘’We willen graag dat iedereen prettig kan wonen, en dat onze woningen betaalbaar blijven,’’ aldus Marloes. Tegelijkertijd neemt de druk toe. Uitstel van bouw door de onzekerheden op het energienet brengt extra kosten met zich mee en andere uitdagingen stapelen zich op.
De ambities op het gebied van duurzaamheid, betaalbaarheid en haalbaarheid moeten ook in balans blijven. Maar zoals Koen het ziet: ‘’Elke crisis brengt iets positiefs. Het zorgt voor nieuwe inzichten en versnelt innovatie.’’
Bouwen aan morgen
INCK is daarmee meer dan een woningbouwproject. Een belangrijke les is dat netcongestie geen reden hoeft te zijn om stil te staan, maar een aanleiding is om anders en slimmer te ontwerpen. Alleen door kennis te delen, samen op te trekken en nieuwe oplossingen te verkennen, kunnen we ook in de toekomst woningen blijven realiseren. Zoals Marloes treffend zegt: ''We moeten het echt met elkaar doen.''