Heijmans over INCK

Ontwikkelingsmanager Koen Janssen van Heijmans ziet hoe dat in korte tijd urgent is geworden. Waar een netaansluiting eerst vanzelfsprekend was, moet je er nu vanaf het begin van een gebiedsontwikkeling op sturen.

Ontwikkelen in een veranderend speelveld

Het stedenbouwkundig plan voor INCK lag in grote lijnen al vast, maar moest nog worden doorontwikkeld. Samen met woningcorporatie Woonbedrijf en de gemeente Eindhoven bracht Heijmans het plan stap voor stap tot een haalbare ontwikkeling. Daarbij ging het niet alleen over het ontwerp, maar ook over participatie en de inpassing in de omgeving.

Tegelijkertijd veranderde het speelveld. Tijdens de ontwikkeling werd netcongestie steeds voelbaarder, ook buiten de regio’s waar het probleem al eerder speelde. “We wisten dat het eraan kwam, maar de impact werd heel snel concreet. Op sommige plekken, zoals bijvoorbeeld Utrecht, bleken nieuwe aansluitingen zelfs niet meer mogelijk.’’ zegt Koen.

Wat eerst nog een abstract risico leek, kwam daarmee ineens dichtbij. Het maakte duidelijk dat je niet kunt wachten tot het een probleem wordt, maar al in je ontwerp rekening moet houden met de netcapaciteit. Zoals Koen het samenvat: “Je kunt eigenlijk niet meer anders. Als je geen aansluiting krijgt, kun je simpelweg niet bouwen.”

Slim omgaan met energie en piekmomenten

Al vroeg in het proces is gekozen voor een centraal warmte- en koudeopslag systeem. Voor Koen was dat een logische keuze, omdat het goed past bij de opgave: “Het systeem vraagt minder capaciteit en zorgt ervoor dat woningen niet alleen verwarmd, maar ook gekoeld worden. Daarmee vormt het een stevige basis voor een energiezuinige en comfortabele woonomgeving.”

Vanuit die basis is het systeem gecombineerd met andere slimme energieoplossingen. Zo wordt een bestaande waterbuffer in de parkeergarage gebruikt om warmte op te slaan. Deze buffer was oorspronkelijk bedoeld voor de sprinklerinstallatie, maar krijgt een tweede functie. Als er genoeg elektriciteit beschikbaar is, wordt warmte in het water opgeslagen, zodat warmtepompen op piekmomenten minder hard hoeven te werken en minder stroom verbruiken.

In combinatie met accu’s, zonnepanelen en het Heijmans Energie Management Systeem (HEMS) ontstaat één geheel dat actief stuurt op de energievraag. Het energiesysteem kijkt vooruit naar de verwachte energievraag en stuurt daarop. Zo wordt energie opgeslagen wanneer het kan en gebruikt wanneer het nodig is. Zoals Koen het verwoordt: “Dat zorgt ervoor dat je pieken kunt beperken.’’

Leren door het te doen

Door de piekbelasting op het elektriciteitsnet te beperken, maken deze oplossingen meer netcapaciteit vrij voor toekomstige ontwikkelingen in de omgeving. Dat voorkomt dat nieuwe bouwplannen vastlopen door netcongestie. Opvallend is dat INCK niet vanuit noodzaak voor deze aanpak koos, maar vanuit de ambitie om ervaring op te doen met netbewust bouwen. Zoals Koen aangeeft: "Netbewust bouwen was nog niet per se noodzakelijk bij deze ontwikkeling, maar Heijmans zei: we gaan het gewoon doen om ervan te leren."

INCK wordt daarmee meer dan alleen een woonproject. Het is ook een plek waar slimme energieoplossingen voor het eerst in combinatie worden toegepast in een woongebouw. Juist dat maakt het waardevol voor toekomstige ontwikkelingen.