Hoe zorg je ervoor dat een gebiedsontwikkeling niet alleen past bij een locatie, maar ook bij de mensen die er wonen, werken en leven? Om ontwikkelaars daarbij te ondersteunen, ontwikkelde Heijmans de veldgids De wijk in het wild. Een praktisch tool die helpt om het sociale landschap van een gebied te leren lezen. Conceptontwikkelaar Irene Hinderks werkte samen met verschillende collega's aan de ontwikkeling van de gids. Volgens haar leidt kennis van de omgeving tot gebiedsontwikkelingen die beter aansluiten op de mensen voor wie ze bedoeld zijn.
Op zoek naar de mensen achter de plek
Met haar achtergrond in social design kijkt Irene van nature verder dan alleen de fysieke opgave. Maar dat is niet vanzelfsprekend. Tijdens haar werk merkte ze dat de huidige en toekomstige gebruiker niet altijd centraal staat. "Wat mij opviel is dat er niet direct wordt nagedacht over de eindgebruiker", vertelt Irene. Volgens haar ligt daar juist een belangrijke kans. Hoe beter je begrijpt wat (toekomstige) bewoners nodig hebben en wat een omgeving uniek maakt, hoe beter een ontwikkeling daarop kan aansluiten.
Vanuit die observatie ontstond de veldgids. "Ik dacht misschien moeten we gewoon een 'ken de wijk als je broekzak'-boekje maken", vertelt ze. De gids helpt om verder te kijken dan de fysieke kenmerken van een locatie. Want gebiedsontwikkeling gaat niet alleen over woningen of voorzieningen, maar vooral over de samenleving die er ontstaat.
Een compleet beeld
De veldgids maakt iets wat vaak abstract voelt, concreet en toepasbaar in de praktijk. Het neemt ontwikkelaars mee in de waarom en de hoe. Van een gedegen voorbereiding tot observeren en gesprekken voeren. De gids helpt om met een andere blik een gebied in te gaan en het sociale landschap net zo vanzelfsprekend te onderzoeken als de fysieke ruimte. Zo ontstaat een sterker vertrekpunt voor plannen die passen bij de context van vandaag én de samenleving van morgen.
Samen met het dashboard waarin met data in beeld wordt gebracht wat er speelt in een wijk, vormt de veldgids de impactscan, de eerste stap van de Werkwijze Welzijn van Heijmans. Met wijkbezoeken, gesprekken en lokale kennis is de wijkgids een aanvulling op de harde data van het dashboard. Door kwantitatief en kwalitatief onderzoek te combineren ontstaat een breder en meer onderbouwd beeld van de behoeften en kansen in een buurt.
Je ontwikkelt nooit op een leeg canvas. Elke plek heeft al een eigen verhaal. De kunst is dat verhaal eerst te leren kennen.
Passend voor de plek én voor de mensen
Voor Irene is de veldgids meer dan een observatie-instrument. Het is een manier om een gebied te leren begrijpen, om lokale perspectieven, sociale structuren en gebiedskwaliteiten te onderzoeken. "We ontwikkelen nooit op een leeg canvas. Of je nu te maken hebt met transformatie, herstructurering of uitbreiding, elke plek heeft al een eigen identiteit, sociale structuren en kwaliteiten. Die wil je eerst leren lezen."
De veldgids helpt daarom om vanaf het begin doelgerichte vragen te stellen. Wat maakt deze plek bijzonder? Welke kwaliteiten verdienen een plek in het plan? Waar liggen kansen om gezondheid, ontmoeting en sociale verbondenheid te versterken? Die inzichten vormen niet alleen de basis voor participatie en planontwikkeling, maar helpen ook om bewuste keuzes te maken die bijdragen aan het welzijn van huidige én toekomstige bewoners.
Neem contact met ons op
