Woonkansen benutten in Putten

Op de topografische kaart van Gelderland is Putten een rode stip. Wonderlijk, want groen zou meer recht aan deze Noord-Veluwse gemeente doen. Oerbossen, heidevelden, akkers en landgoederen wisselen elkaar af. Putten, dat 25.000 inwoners telt, heeft vooral een agrarische en recreatieve bestemming. “Het is een gewortelde gemeenschap”, vertelt wethouder Bertus Cornelissen [ChristenUnie], die onder meer Volkshuisvesting en Wonen in zijn portefeuille heeft. Hij is er geboren en getogen. “Vergroeid met Putten, maar zonder de wereld uit het oog te verliezen.” Eerder werkte hij bij de ministeries van BZK en VROM en de provincie Utrecht.

Omzien

Opvallend is de vitaliteit van de Puttense gemeenschap, stelt hij. “Het is geen vergrijzend dorp. Veel jongeren willen hier blijven wonen. Maar de gemiddelde woningprijs is hoog.” Aan tafel zit ook Gerdien van der Ent. Sinds 2022 is zij directeur-bestuurder van Woningstichting Putten [WP], die 2.200 woningen beheert. Eerder werkte ze bij corporaties in Barneveld en Almere. Ze onderschrijft de aantrekkingskracht van Putten: “Mensen zien hier echt om naar elkaar. Dat is veel waard.” Voor een deel past het bij het levensbeschouwelijke karakter van het dorp: Gemeentebelangen Putten, ChristenUnie, SGP en CDA vormen het college. Maar een andere verklaring schuilt in de inktzwarte bladzijde uit de lokale geschiedenis. Op 1 oktober 1944 voerde de Duitse bezetter een vergeldingsactie in Putten uit. Tijdens een razzia werden 659 mannelijke inwoners opgepakt, van wie er 552 de kampen niet zouden overleven. “Putten weet hoe belangrijk onderlinge zorg is”, zegt Van der Ent. De wethouder knikt. Zijn opa ontsnapte uit de deportatietrein die oostwaarts ging.

Tijd voor de sprong naar hier en nu. Anno 2026 is Putten vertrouwd met spoedzoekers en wachtlijsten. Van der Ent: “Volgens onderzoek zijn tot 2030 minimaal vierhonderd sociale huurwoningen nodig. Zeshonderd actief woningzoekenden doen nu al een beroep op ons.” In dat besef nam de gemeenteraad in 2021 de motie ‘Flexwonen, geen woorden maar daden’ aan. Het resulteerde in een plan voor veertig flexwoningen. Maar omwonenden van de beoogde locatie keerden zich tegen de komst. Cornelissen: “Bouwen in Nederland blijft ingewikkeld. We hebben tot 2040 genoeg locaties. Maar vaak liggen jarenlange vertragingen op de loer: de komst van de Omgevingswet, bezwaarprocedures tot aan de Raad van State, dassenburchten, netcongestie, stikstof. Soms bekruipt me haast de gedachte: willen we in dit land wel bouwen?”

Plussen en minnen

In 2024 stelde de Puttense raad ruimere randvoorwaarden aan de tijdelijke woningen – de bouwhoogte mocht tweelaags zijn. De oorspronkelijke keuze voor een ietwat blokkendozig type vond niet langer politieke genade. “De verkozen locatie [de Henslare – red.] vormt de entree van het dorp”, legt Cornelissen uit. “Omdat die plek zo in het oog springt, wilde de raad meer karakter en kwaliteit.”

Het nieuwe verlanglijstje leidde tot nieuwe exercities bij Woningstichting Putten. Van der Ent: “We hebben vijf of zes woningtypes op uiteenlopende aspecten beoordeeld – van ontwerp, oppervlakte en voorzieningen tot levensduur, duurzaamheid en prijs. Ook de stedenbouwkundige inpassing speelde mee. Uit dat staatje met plussen en minnen rolde de keuze voor de Heijmans ONE.”

Voor die ene wenkbrauwfronsende lezer: de Heijmans ONE is een kant-en-klare woning van 39 m2, energieneutraal, demontabel en binnen een dag te plaatsen. Extra cachet dankt deze flexwoning van hout en staal aan haar opvallende en eigentijdse uiterlijk. Inmiddels biedt de Heijmans ONE woonplezier in zo'n twintig Nederlandse gemeenten. Grosso modo staan ze vijftien jaar op één locatie, waarna verplaatsing mogelijk is.

Stormloop

Aan belangstelling geen gebrek, ondervinden de gemeente Putten en de woningstichting. “Gelet op het principe ‘Onbekend maakt onbekend’ hebben we in februari 2025 al een Heijmans One geplaatst”, vertelt Van der Ent. “We hebben er regelmatig Open Huis gehouden.” Het liep storm, zegt de wethouder: “Voor Putten is een flexwoning een nieuw woonproduct. Nu kon iedereen zelf komen kijken. Het onbekende ging ervan af.”

Uiteindelijk zijn in november 2025 achttien Heijmans Ones geplaatst. Het ging hand in hand met een nieuwe inrichting van de omgeving. “De buurt heeft daarin meegedacht”, vertelt Cornelissen. “Een van de omwonenden is landschapsarchitect. Dat kwam van pas. Er is voor een groene invulling gekozen.” In de categorie kinken-in-kabels: de netcongestie veroorzaakte ruim tien maanden vertraging in de planfasering. Maar het overschaduwde de samenwerking niet, stelt de wethouder. “Alle partijen – Liander, de woningstichting en Heijmans – hebben er veel tijd en inzet in gestopt.”

Smaakt het flexsucces naar meer? Van der Ent: “Ja, dat is een gedeelde wens. We hebben zicht op een tweede locatie, maar er spelen factoren die buiten ons als woningcorporatie liggen.” Mocht het plan van potloodlijn in inkt veranderen, dan kan Putten op veertig extra flexwoningen rekenen. Cornelissen: “Dat zou opnieuw de Heijmans One kunnen zijn.”

Superblij

Tijd voor bliksembezoek aan de Henslare. Langs de groenstrook, waarin meidoorn en toverhazelaar naar zon hunkeren, loopt Beppie met twee honden. Ze woont op 4D, samen met manlief. “Ruim genoeg, gaat prima.” Al is Beppie zelf op middelbare leeftijd, ze voelt zich thuis tussen de jongere bewoners. “Superblij dat ik hier terecht ben gekomen. Met de negen appartementen in onze rij hebben we meteen een buurtapp in gebruik genomen.”

Op huisnummer 4T hangt een dekbed uit het slaapkamerraam te lenteluchten. Het is de woning van twintiger Anastasia en haar vriend. Als ingeschrevene reageerde ze – voor het eerst – op een aanbod van Woningstichting Putten. “Ik was elfde op de wachtlijst. Toch gelukt. Echt blij mee!”