Netcongestie vertraagt woningbouw steeds vaker. In Waterviolier (Nuenen-West) laat Heijmans zien hoe slimme energiesturing en lokale opslag dat patroon doorbreken. 17 woningen opgeleverd, mét werkende energievoorziening op dag één.
Netbeheerders weigeren steeds vaker nieuwe aansluitingen waar de capaciteit vol zit. Voor ontwikkelaars en gemeenten betekent dit vertraging of afstel. Wachten op een zwaardere aansluiting lost niets op. Heijmans kiest een andere route.
Wat Waterviolier bijzonder maakt
Elke koopwoning heeft een EMS en thuisbatterij. Het systeem stuurt warmtepomp, accu en laadpaal automatisch aan op basis van prijs en verbruik. Pieken worden afgevlakt vóórdat ze het net bereiken. Bewoners merken er niets van.
Alle slimme apparaten in de woning, van omvormer tot laadpaal, worden aangestuurd vanuit één kastje in de meterkast. Geen drie aparte apps meer. Het systeem regelt het, op de achtergrond, altijd.
Door woningen, opslag en opwek te verbinden ontstaat een collectief energiesysteem dat binnen netgrenzen blijft. Waterviolier is het startpunt voor netbewuste sturing op wijkniveau. De lessen uit dit project gebruikt Heijmans om op grotere schaal toe te passen.
Op woningniveau
Elke koopwoning in Waterviolier is uitgerust met een EMS (energiemanagementsysteem) en een thuisbatterij. Het systeem stuurt warmtepomp, accu en laadinfra automatisch aan, op basis van energieprijs, actueel verbruik en de hoeveelheid lokaal opgewekte zonne-energie. Pieken in stroomverbruik worden afgevlakt vóórdat ze het net bereiken. Bewoners hoeven daar niets voor te doen. Het systeem regelt het, op de achtergrond, altijd. Daardoor is de energievoorziening technisch slim ingericht, is de zelfconsumptie van lokaal opgewekte energie hoog en maken de woningen relatief weinig gebruik van het elektriciteitsnet.
Op wijkniveau
Door woningen, opslag en opwek met elkaar te verbinden ontstaat er meer dan een slimme woning. Het wordt een collectief energiesysteem dat als geheel binnen de netgrenzen blijft. Dat creëert bouwruimte, ook op locaties waar het net officieel vol zit. Waterviolier is daarmee niet alleen een afgerond project, maar ook een leer- en ontwikkeltraject. De inzichten uit deze wijk gebruikt Heijmans om netbewuste sturing op grotere schaal verder te ontwikkelen.
Slimme sturing van opwek tot verbruik
Het hart van het systeem is een kastje in de meterkast. Dat kastje verbindt alle slimme installaties in de woning met elkaar: de omvormer van de zonnepanelen, de thuisbatterij, de warmtepomp en de laadpaal. Zo werken deze installaties niet langer los van elkaar, maar als één geheel. Dat voorkomt verspilling en draagt bij aan comfort en welzijn in de woning.
Zonder zo’n systeem heeft elke installatie een eigen app en eigen logica, maar communiceren ze niet met elkaar. Het gevolg is inefficiënt gebruik van energie: de laadpaal laadt op een duur moment, terwijl de batterij vol zit met goedkope zonnestroom, of de warmtepomp draait terwijl het elektriciteitsnet al onder druk staat.
Het Energy Management Systeem (EMS) lost dat op. Het systeem bepaalt automatisch wanneer de batterij oplaadt of ontlaadt, hoe de warmtepomp het meest efficiënt wordt aangestuurd en wanneer het douchewater alvast wordt voorverwarmd. Alles wordt continu geoptimaliseerd op drie variabelen tegelijk: energieprijs, verbruik en lokaal beschikbare opwek.
Voor bewoners betekent dit een comfortabel binnenklimaat, voldoende warm water en zorgeloos wonen, zonder dat zij hier actief mee bezig hoeven te zijn. Ze wonen gewoon.
Energieflow: Zonnepanelen → EMS in meterkast → thuisbatterij → warmtepomp + laadpaal → net alleen bij tekort
Er is nergens een overzicht van wat de woning als geheel slim kan doen. Dat lossen we op met HEMS. Lokaal als het kan, centraal als het moet!
Minder netbelasting, meer bouwruimte
17 woningen opgeleverd in een congestiegebied, zonder verzwaring van de netaansluiting. Alle woningen voorzien van zonnepanelen, de koopwoningen daarbovenop met EMS en thuisbatterij. De woningen hadden stroom op de dag dat ze werden opgeleverd.
Dat is wat Waterviolier bewijst: netcongestie is geen harde stop, maar een ontwerpvraagstuk. Met de juiste energiestrategie bouw je wél, ook waar het net 'nee' zegt, zonder in te leveren op woonkwaliteit of duurzaamheid.
Het EMS-concept is schaalbaar, van tientallen woningen tot grote gebiedsontwikkelingen. De techniek staat en de lessen zijn vertaald naar een aanpak die Heijmans ook op andere locaties inzet. Heijmans denkt graag mee over de energiestrategie van je locatie.