Content
![INCK - Eindhoven]()
In de provincie Utrecht staat het elektriciteitsnet zwaar onder druk. Voor woningbouw is netbewust ontwerpen inmiddels geen keuze meer, maar een randvoorwaarde. Op het voormalige fabrieksterrein van Roba Metals in IJsselstein ontwikkelt Heijmans IJsseloevers: een groene, autoluwe woonwijk met 560 woningen. Mogelijk gemaakt door een integrale energieoplossing die inspeelt op de beperkte netruimte en die voor het eerst op deze schaal wordt toegepast, ontwikkeld in samenwerking met netbeheerder Stedin en de provincie Utrecht.
In steeds meer delen van Utrecht geldt dat nieuwe of zwaardere aansluitingen niet meer vanzelfsprekend zijn. Netbeheerders geven aan dat de beschikbare capaciteit beperkt is en dat woningbouwprojecten alleen doorgang kunnen vinden als zij het net zo min mogelijk extra belasten. Heijmans en Stedin kozen daarom voor een andere aanpak: niet wachten op grootschalige netuitbreiding, maar het energiesysteem vanaf het eerste ontwerp slim en netbewust inrichten.
Wat IJsseloevers bijzonder maakt
Warmtevoorziening en laadinfrastructuur zijn gecentraliseerd in twee energie- en parkeerhubs, op hemelsbreed honderd meter van de woningen. Door de grootste energieverbruikers samen te brengen achter één centrale netaansluiting, ontstaat ruimte voor slimme sturing. Warmte en laden worden zo georganiseerd dat ze het net niet gelijktijdig belasten op piekmomenten.
Als het collectieve warmtesysteem veel vermogen vraagt, wordt het laden van elektrische auto's tijdelijk teruggeschroefd, en andersom. Op spitsmomenten, zo'n een derde van de tijd, maken bewoners eerst aanspraak op de capaciteit van warmtebuffer en batterij. De woningen zelf krijgen een reguliere aansluiting voor dagelijks gebruik zoals wassen en koken.
IJsseloevers is de eerste keer dat een gecombineerde energievoorziening van collectief warmtesysteem én laadinfrastructuur op wijkniveau, voor 560 woningen. Eén hub vervult twee functies en werkt binnen één aansluting. Heijmans en Stedin willen deze aanpak verder ontwikkelen en ook in andere regio's in Nederland toepassen.
Eén hub, twee functies, één netaansluiting
De kern van de oplossing bij IJsseloevers is de energie- en parkeerhub. In en rondom dat gebouw komen lokale energieopwekking, warmtebuffering en een collectieve warmtevoorziening samen. Onder de parkeerhub bevindt zich een warmtebuffer. Die slaat thermische energie op zodat de warmtepomp niet continu op vol vermogen hoeft te draaien. Dat voorkomt pieken op het net.
Hetzelfde principe geldt voor het laden van elektrische auto's. De laadpunten zijn gekoppeld aan het centrale systeem en worden aangestuurd op momenten dat er netcapaciteit beschikbaar is. Bewoners laden hun auto op, maar het systeem bepaalt wanneer dat het net het minst belast. Dat werkt automatisch, op de achtergrond.
Het resultaat is een wijk die als geheel binnen de netgrenzen blijft, terwijl elke bewoner gewoon stroom heeft voor dagelijks gebruik. Heijmans zorgt voor de aansturing zodat het systeem altijd binnen de gestelde verbruikslimieten blijft.
Met dit soort innovatieve concepten uit de markt kunnen we meer woningen blijven realiseren tegen een beperkte belasting van het net.
Een nieuwe wijk waar het net officieel geen ruimte voor had
560 woningen op een voormalig industrieterrein, in een provincie waar netcongestie woningbouw structureel vertraagt. IJsseloevers laat zien dat dat anders kan. Door energie, infrastructuur en ruimtelijke kwaliteit vanaf het eerste moment samen te ontwerpen, en door vroeg de juiste partners aan tafel te brengen, ontstaat ruimte die er op papier niet was. Provincie Utrecht, gemeente IJsselstein, Stedin en Heijmans werkten een jaar lang samen aan deze oplossing voordat de eerste paal de grond in gaat.
Dat is precies de aanpak die Heijmans ook op andere locaties inzet. Niet reageren op netcongestie als het al te laat is, maar er vanaf de start van een gebiedsontwikkeling rekening mee houden. Het energiesysteem van IJsseloevers is schaalbaar en overdraagbaar. Heijmans en Stedin hebben de ambitie om deze aanpak verder door te ontwikkelen en in meer regio's toe te passen.
Overweeg je een gebiedsontwikkeling in een regio met netcongestie? Heijmans denkt mee over de energiestrategie voor je locatie, van eerste verkenning tot realisatie en langdurig beheer.
