Verhaal
![heijmans-lekdijk-openingsfoto_.jpg]()
Een joekel van een uitdaging
Nederland staat voor een grote opgave om zijn waterkeringen toekomstbestendig te maken. Het Programma Sterke Lekdijk is onderdeel van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP).
Heijmans werkt, samen met partners GMB en DEME in combinatie Lekensemble, aan het 11 kilometer lange dijktraject tussen Wijk bij Duurstede en Amerongen (WAM). Daarbij kijken we verder dan alleen waterveiligheid. Het project laat zien hoe klimaatadaptatie, verduurzaming, biodiversiteitsherstel en emissieloos bouwen hand in hand kunnen gaan.
Meer dan een veilige dijk
De bestaande Lekdijk voldoet op verschillende locaties niet meer aan de huidige veiligheidsnormen. Om de omgeving ook in de toekomst te beschermen tegen hoogwater zijn maatregelen nodig tegen piping, onvoldoende stabiliteit, erosie van taluds en tekortschietende dijkhoogtes.
Tegelijkertijd vraagt de maatschappij om meer dan alleen een veilige dijk. Ook vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie, biodiversiteit, stikstof en netcongestie spelen een steeds grotere rol. De uitdaging is daarom om een complexe waterveiligheidsopgave uit te voeren met zo min mogelijk hinder, minder uitstoot en maximale meerwaarde voor natuur, recreatie en leefomgeving.
Samen innoveren aan de dijk van de toekomst
Voor Programma Sterke Lekdijk is gekozen voor een innovatieve samenwerkingsvorm. Binnen het Europese Innovatiepartnerschap werken waterschap en aannemers vanaf de planuitwerking als één team samen. Nieuwe technieken worden direct ontwikkeld, getest en gevalideerd voordat ze op grote schaal worden toegepast.
Innovatieve oplossingen
Binnen het traject Wijk bij Duurstede-Amerongen werken Heijmans, GMB en DEME als één projectorganisatie, waarbij o.a. ontwerpers, ecologen, geotechnici en omgevingsspecialisten gezamenlijk optrekken met HDSR. In het project worden verschillende innovatieve maatregelen ingezet. Per dijkvak wordt via een innovatiescan bepaald welke oplossing het beste aansluit bij de eigenschappen van de locatie. Zo passen we kunststof damwanden toe als duurzaam alternatief met een aantoonbaar kleinere CO₂-voetafdruk. Daarnaast gebruiken we bentonietmatten om piping tegen te gaan, waardoor minder ingrijpende grondwerkzaamheden nodig zijn.
Ook de uitvoering onderscheidt zich. Ondanks de beperkte netcapaciteit wordt ongeveer 40 procent van het materieel emissieloos ingezet. Een slim lokaal energiesysteem combineert energie uit netaansluitingen, capaciteit van HDSR-gemalen, eigen zonnepanelen en een windmolen. Via accucontainers wordt deze energie opgeslagen en ingezet voor het laden van elektrische machines en voertuigen.
Natuur en landschap
Waar mogelijk versterken we tegelijkertijd de kwaliteit van natuur en landschap. Kruidenrijke en bloemrijke dijktaluds vergroten de biodiversiteit, verbeteren leefgebieden voor bestuivers en dragen bij aan een aantrekkelijk en toekomstbestendig rivierenlandschap.
Het resultaat: een toekomstbestendige dijk voor mens en natuur
De dijkversterking levert een veilige, duurzame en toekomstbestendige waterkering op die voldoet aan de nieuwste waterveiligheidsnormen. Daarnaast ontstaat een project dat laat zien hoe innovatie, emissieloos bouwen en natuurontwikkeling succesvol kunnen worden gecombineerd binnen één van de grootste hoogwaterbeschermingsopgaven van Nederland.
Het resultaat is niet alleen een sterkere dijk, maar ook een gezondere leefomgeving met minder uitstoot, meer biodiversiteit en waardevolle kennis voor toekomstige dijkversterkingsprojecten in Nederland.
Waterveiligheid voor de toekomst
11 kilometer Lekdijk wordt versterkt tegen piping, instabiliteit, erosie en hoogwater. Daarmee blijft de regio ook in de toekomst beschermd tegen overstromingen.
Innovatie in de praktijk
Innovaties zoals kunststof damwanden en bentonietmatten worden niet alleen ontwikkeld, maar direct toegepast op praktijkschaal. Zo versnellen we vernieuwing binnen de watersector.
Duurzaamheid
Hergebruik van materialen en CO2-besparing hebben veel aandacht. De stalen damwanden zijn van gerecycled staal. Klei en grond is zo veel mogelijk hergebruikt om de afvoer ervan te beperken. Ook is transport met schepen benut om verkeer in de dorpskernen te ontzien. Emissieloos bouwen ondanks netcongestie is mogelijk dankzij een slim energiesysteem en elektrische machines (circa 40% van het materieel).
Meer ruimte voor biodiversiteit
Meer oog voor recreatie, zoals fietsers en wandelaars. Ecologen en landschapsarchitecten zijn mede-ontwerper vanaf het begin. Een verbeterde natuurbeleving en meerbiodiversiteit. Kruidenrijke en bloemrijke dijktaluds versterken het landschap en creëren leefgebied voor bijen, vlinders en andere bestuivers.
