Hoe staat het met... de nieuwe Rechtbank Amsterdam

Puzzelen met natuursteen en staal

De Rechtbank Amsterdam krijgt een nieuw onderkomen aan de Amsterdamse Zuidas. Op de plek van het oude rechtbankgebouw, verrijst straks een modern complex met een kantoorgebied, zittingszalen, verhoorkamers en een gehechtengebied. De realisatie is in handen van het consortium New Amsterdam Court House (NACH), waarvan Heijmans deel uitmaakt. 

15 augustus 2017

De sloop van de oudbouw is inmiddels zo goed als afgerond en voor de realisatie van de nieuwbouw staat het heiwerk als eerste op de planning. Op de drempel van ‘oud’ naar ‘nieuw’ lopen bouwplaatsmanager Henk Duijzer en ontwerpmanager Mike Zelke een rondje over de bouwplaats.

Met wie bouwen we deze rechtbank?

Ontwerpen tot in de puntjes

Mike Zelke werkt het ontwerp uit. Hij haakte destijds als eerste Heijmans-collega aan op het project. “Je begint in de tenderfase met een grove planning en een voorlopig ontwerp, dan maak je een definitief ontwerp, om uiteindelijk tot een uitvoeringsontwerp te komen. Dat zal tot in de puntjes uitgewerkt moeten zijn, zodat we precies weten wat we moeten maken, hoe de verschillende onderdelen op elkaar aansluiten en wanneer wat klaar moet zijn.”

HSHM NACH rechtbank Amsterdam foto Martine Krekelaar.jpg

De verstrekking van het aanvangscertificaat is het officiële startsein voor de nieuwbouw en daarom een belangrijke mijlpaal voor het project. “De opdrachtgever stelde hiervoor als voorwaarde dat we twaalf cruciale ruimtes konden laten zien die helemaal integraal zijn uitgedacht”, vervolgt Mike. “Wij vonden dat we daarnaast nog meer ruimtes ter voorbereiding moesten uitwerken om verantwoord te kunnen starten met de nieuwbouw. Het werden er uiteindelijk dertig.”

Mike: “Het constructief ontwerp is bedacht vanuit de gebruiker. Grote ruimtes voor de zittingszalen onderop en daarboven kleinere ruimtes als werk- en vergaderkamers. Andersom was constructief gemakkelijker geweest, maar het gaat om de functionaliteit. Behalve veel natuursteen verwerken we in het gebouw ook een enorme hoeveelheid staal: ongeveer anderhalf keer zoveel als het Timmerhuis in Rotterdam bijvoorbeeld.”

Centimeterwerk

Impressies van het nieuwe gebouw laten een strakke vormgeving zien met grote raampartijen, veel natuursteen en glazen balustrades. “Met name de detaillering van de gevel komt heel precies en mag over de totale hoogte niet meer dan 2,5 centimeter afwijken. Daarom worden de stalen kolommen straks geleverd in een lengte van twintig meter, om de afwijking zo klein mogelijk te houden”, legt Mike uit. “Niet voor niets betrokken we onze inkooppartners voor de gevel, het natuursteen en de staalconstructie al in de tenderfase bij het project.”

Logistieke uitdaging

Wat ook heel nauw komt, is de logistiek op en rond het project. “We maakten hele gedetailleerde afspraken met de gemeente, om te zorgen dat alle verkeersbewegingen rond de bouwplaats in goede orde verlopen”, vertelt Henk Duijzer. Wie het project bezoekt, merkt het meteen. Voetgangers lopen direct langs het bouwterrein, fietsers rijden onverstoorbaar af en aan. Business as usual aan de Amsterdamse Zuidas. De verkeersregelaar van het project is echter alert. Vriendelijk, maar beslist zorgt hij ervoor dat iedereen een veilige oversteek bij de in- en uitrit van het bouwterrein kan maken.

HSHM NACH rechtbank Amsterdam fotograaf Martine Krekelaar 4.jpg

Rondom de bouwplaats kan het zwart zien van de fietsers. "Daar organiseren we omheen."

“Alleen al voor het afvoeren van het sloopmateriaal rijden hier elke dag 75 vrachtwagens af en aan met in totaal 2200 ton aan lading”, rekent Henk voor. “We spraken met de gemeente af dat er tussen 8 en 9 uur en tussen 17 en 18 uur géén in- of uitrijdend bouwverkeer is. Het ziet hier dan zwart van de fietsers, één lange stroom. We organiseren daar dus omheen.”

Complex

Nu de sloop zo goed als afgerond is, start het maken van een bouwkuip waarin twee ondergrondse lagen komen. Daarvoor worden nu de damwanden aangebracht. De parkeergarage krijgt straks vorm op niveau -1 en -2. Het realiseren van het ‘cellencomplex’ is een grote uitdaging. “Die cellen laten we prefab maken in een fabriek en vervoeren we in hun geheel naar deze locatie”, legt Henk uit. “Ze wegen 10 ton per stuk en worden één voor één op hun plek gehesen." 

Henk: "Het nieuwe gebouw telt in totaal tien bouwlagen boven maaiveld. Wanneer we verder de hoogte in gaan, lopen op sommige locaties ruwbouw en afbouw gelijktijdig. Dat vraagt om een integrale benadering van het bouwproces. Zeker gezien het hoge afwerkingsniveau van dit gebouw best spannend om het allemaal efficiënt en op de juiste manier bij elkaar te brengen. Maar je hoort mij niet klagen. Ik vind het mooi om de link te zijn tussen ontwerp en realisatie.”

Fotografie: Dominique Panhuysen