Tijdens de Klimaattop GO 2025 nam Ralph Oduber, hoofd innovatie en innovatie-ecosystemen bij Heijmans, zijn publiek mee in een verhaal dat eigenlijk groter is dan één innovatie. Hij sprak over een revolutie in de manier waarop we bouwen. Niet een béétje duurzamer, niet íets efficiënter, maar fundamenteel anders. “In 2030 moet al het werk dat we doen een positieve impact maken,” zei Ralph. En om dat te bereiken durft Heijmans te experimenteren met natuurlijke materialen, biobased groei, kunstmatige intelligentie en nieuwe samenwerkingen.
Het meest tastbare voorbeeld daarvan is de Growing Facade: een modulair wandsysteem dat is ontworpen met AI, gegroeid uit mycelium en vervolgens 3D-geprint, ontwikkeld samen met ontwerpers Eric Klarenbeek en Maartje Dros. Een materiaal dat niet wordt gemaakt, maar groeit, en daarmee laat zien hoe radicaal anders de toekomst van bouwen eruit kan zien.
In zijn presentatie deelde Ralph drie belangrijke takeaways over hoe de bouwsector deze omslag kan maken en wat daar volgens hem voor nodig is: innovatie, samenwerking en een compleet nieuwe manier van denken over materialen.
1. De kracht van nieuwe samenwerkingen
Voor Ralph is het duidelijk: de kracht van échte verandering in de bouwwereld ligt buiten de gebaande paden. “We moeten verder kijken dan de usual suspects, samenwerkingen - of beter gezegd, kruisbestuivingen - aangaan die voorheen niet gebruikelijk waren, maar die ons wel vooruit kunnen helpen. De kunst-, design- en techwereld liggen aan onze voeten, waarom gaan we daar niet meer samenwerkingen mee aan?”
‘Met nieuwe ogen kijken’, noemt Ralph zijn idee treffend. Daarbij hoeft niet alles perfect te gaan, integendeel zelfs. “Ik ben een groot voorstander van ‘building by doing’, dus al doende leren hoe een nieuw project of technologie het beste toegepast kan worden. Design thinking, dus.” Bij deze techniek staat het proces centraal, waarbij er ook een grote focus ligt op empathie, creativiteit en samenwerking om tot een succesvolle oplossing te komen.
2. De Growing Facade
Stokpaardje in het verhaal van Ralph is de Growing facade. Deze 3D-geprinte, AI-gegenereerde en uit mycelium gegroeide gevelpanelen laten zien hoe radicaal anders bouwen wordt. Heijmans ging hiervoor de samenwerking aan met designers Maartje Dros en Eric Klarenbeek van Studio Klarenbeek & Dros. “Wat we hier doen, is meer dan een experiment,” benadrukt Ralph. “We brengen een natuurlijk materiaal (mycelium, het wortelnetwerk van schimmels) rechtstreeks naar toepassingen in de gebouwde omgeving. Niet als gimmick, maar als serieuze bouwsteen voor de toekomst.”
De ‘kruisbestuiving’ die Ralph eerder benoemde wordt met de Growing Facade zichtbaar én tastbaar. Het materiaal biedt potentieel en kan veelvuldig toegepast worden: als gevelsysteem, plafond of binnenwand. Het is bovendien licht, sterk, brandvertragend, akoestisch dempend en volledig composteerbaar. Voor Ralph, en Heijmans, is dit dan ook geen incidenteel kunstwerk, maar een voorzet naar opschaling. “Dit is pas het begin,” zei Ralph. “Als we biologisch materiaal kunnen combineren met digitale precisie en bouwkundige maakbaarheid, dan kunnen we een nieuwe bouwcultuur creëren: eentje die meer teruggeeft aan de wereld dan ze kost.”
3. Tech, AI en ongekende rekenkracht
Terwijl biologisch materiaal - en in het bijzonder schimmels - tot de oudste levensvormen op onze planeet worden gerekend, ligt de laatste boodschap van Ralph juist in de hypermoderne wereld van AI, quantumtechnologie en tech-ontwikkelingen. “Bij de growing facade gebruiken we AI al in het ontwerp, denk hierbij aan printstructuren waarin leidingwerk of lampen meegenomen zijn. Maar de mogelijkheden zijn eindeloos. Zo kunnen we tegenwoordig een bepaalde eigenschap van een materiaal precies vaststellen, zodat voor iedere toepassing het perfecte bouwmateriaal ontstaat.”
De opkomst van de quantumtechnologie, computers met ongekende rekenkracht, is volgens Ralph een ontwikkeling om in de gaten te houden. “We staan aan de vooravond van een grote doorbraak, en ik denk dat we juist vooruit komen door te investeren in transformatie en radicale ideëen. Dat vraagt om lef. Lef om nieuwe samenwerkingen aan te gaan, om disciplines te verbinden die elkaar nog nooit eerder hebben ontmoet, en om projecten te starten waarvan de uitkomst niet vaststaat. Durven falen hoort daarbij: misschien wel meer dan ooit.”