Wouter van de Braak
Directeur Heijmans Vastgoed
Metrostation Zuidplein in Rotterdam was donker en verouderd. De grondige transformatie naar een open en aantrekkelijke plek is dan ook een aanwinst voor de omgeving. Gert-Jan de Looze (gemeente Rotterdam), Oth Blom (openbaar vervoerbedrijf RET) en Margriet van der Wal (Heijmans) vertellen over het ontwerp van dit nieuwe visitekaartje van Rotterdam-Zuid.
Al in 2011 startte de gemeente Rotterdam onder de projectnaam Hart van Zuid met stedelijke gebiedstransformatie rondom Zuidplein en Ahoy. De gebiedsontwikkeling richtte zich vooral op de buitenruimte. In het oorspronkelijke plan was slechts een extra ingang naar het winkelcentrum door metrostation Zuidplein gepland, vertelt Gert‑Jan de Looze, projectmanager Hart van Zuid bij de gemeente Rotterdam. “Maar toen de omgeving van het station werd vernieuwd, viel op hoe verouderd, donker en onaantrekkelijk het metrostation was. Mensen voelden zich er ook niet prettig. We konden de omgeving niet verbeteren zonder het metrostation daarin mee te nemen.”
Van doorstroompunt naar aanwinst voor de wijk
Openbaarvervoerbedrijf RET was blij met dit voornemen, vertelt RET-projectleider Oth Blom. “Met 10 miljoen ov-reizigers per jaar is metrostation Zuidplein een van onze drukste en belangrijkste knooppunten. Het is in de jaren zestig heel efficiënt gebouwd om mensen zo functioneel mogelijk de metro in en uit te krijgen. Maar sinds die tijd is er veel veranderd. Stations moeten niet alleen functioneel zijn, maar ook veilig aanvoelen zodat het aantrekkelijk is om er te verblijven. Zo voegt een station waarde toe voor de wijk en haar bewoners.”
Samenwerken aan toekomstbestendig station Rotterdam Zuid
Om de transformatie mogelijk te maken, startte Heijmans een intensief ontwerptraject waarbij ook de gemeente en RET regelmatig aanschoven. Ontwerpmanager Margriet van der Wal van Heijmans: “De betonnen structuur uit de jaren zestig vormde het vertrekpunt in het ontwerpproces. Daarbinnen hebben we gekeken hoe we het station opener en aangenamer konden maken. Voor RET stond de functionaliteit voorop, met duidelijke richtlijnen en extra aandacht voor bijvoorbeeld de verlichting en de liften. De gemeente keek juist naar de uitstraling en de inpassing in de omgeving. Het station moet aansluiten op de omliggende bebouwing en passen binnen de architectuur van Rotterdam-Zuid. Binnen die kaders hebben we samen gezocht naar optimale oplossingen, passend binnen het beschikbare budget.”
Houten plafonds en glazen wanden
Materiaal met een warme uitstraling en het vergroten van de ruimtes zijn belangrijke pijlers in het ontwerp. “Door lage plafonds te openen en goede verlichting toe te passen ontstaat er optisch meer ruimte. Waar dat niet mogelijk is, brengen we houten plafonds aan die een warme uitstraling hebben. Ook zijn de meeste wanden van glas, zodat de hal veel lichter oogt en reizigers meer overzicht hebben. Zichtlijnen zijn een belangrijk onderdeel van het ontwerp. Als je ziet waar je heen kunt lopen, draagt dat bij aan een gevoel van veiligheid”, legt Margriet uit.
Meer levendigheid tussen station en Zuidplein
De drie niveau’s van het metrostation krijgen allemaal een eigen functie. Op het hoogste niveau bevinden zich de metroperrons. De onderliggende verdieping is deels open, met rondom een vide die zicht biedt op de stationshal beneden. Op deze verdieping is ook de doorgang naar winkelcentrum Zuidplein. “Door de blinde muren te vervangen door glas, ontstaat er meer levendigheid en connectie tussen de winkels en het station. Ook is de entree naar het winkelcentrum veel groter geworden, wat het prettiger maakt om daar doorheen te lopen”, vertelt Margriet.
Strakke gevels en beschut wachten
Op de begane grond zal het station de grootste metamorfose ondergaan, vertelt Gert-Jan. “Vanaf het plein aan de Gooilandsingel kun je straks via drie entrees het metrostation in. Met daartussenin commerciële ruimten, zoals een kiosk en kleine horeca. Alle ruimtes hebben glazen wanden en een ingang in de stationshal grenzend aan één van de drie entrees, wat zorgt voor goede toegankelijkheid en meer verbinding tussen het gebouw en het plein.”
De strakke glazen voorgevel van het station draagt ook bij aan een gevoel van veiligheid. Gert-Jan: “Doordat de gevel niet verspringt, maar bestaat uit één rechte lijn, is er overzicht. Daarnaast is het hele gebied goed verlicht, zodat het – ook ’s nachts – goed te overzien is.”
Het grootste voordeel voor RET vindt Oth dat het station een binnengebied wordt. “Dit metrostation was open en tochtig. Straks is het helemaal afgesloten met glas, waardoor onze reizigers beschut kunnen wachten. Ook is er daardoor minder overlast van vogels en kan het gebouw ’s nachts afgesloten worden waardoor we het schoner kunnen houden.”
Fietsenstalling
Naast de renovatie van het oude station, bevat het project ook een stukje nieuwbouw. Aan de kopse kant van het station wordt een fietsenstalling gebouwd voor ongeveer 1000 fietsen. Reizigers die hier hun fiets stallen, kunnen binnendoor naar het perron lopen. Het doel van de stalling is tweeledig, legt Gert-Jan uit. “Als gemeente willen we fietsen stimuleren. Daarom zorgen wij ervoor dat het zo makkelijk mogelijk is om met de fiets het openbaar vervoer te bereiken. Aan de andere kant willen we geen fietsen op het plein, want dat oogt rommelig. Deze fietsenstalling lost dit allemaal op.”
Visitekaartje van Zuid
Lopend over de bouwplaats, stellen Gert-Jan, Oth en Margriet zich voor hoe de omgeving er over een paar maanden uit zal zien. “Ik zie een levendig Gooilandsingel voor me, met terrasjes en gezelligheid”, zegt Gert-Jan. Oth kijkt vooral uit naar een prettige reisbeleving voor reizigers. “In een goed ingerichte omgeving is het veel makkelijker om je weg te vinden.” Margriet benadrukt dat bezoekers in een totaal andere omgeving zullen aankomen. “Dat maakt een groot verschil voor hoe je deze plek en dit deel van de stad ervaart. Het metrostation is de eerste plek waar je een wijk binnenkomt. Deze transformatie zorgt ervoor dat metrostation Zuidplein een visitekaartje wordt voor de hele omgeving.”
Neem contact met ons op
