Hoe staat het met... Energiekwartier

Hoe Haags vuur oplaait

Slechts een waakvlammetje was het Energiekwartier. Maar het vuur in de Haagse wijk laait op, zowel stedenbouwkundig als architectonisch. Op verkenning.

31 mei 2018

De Loosduinseweg is druk. Trams, auto’s, fietsers. Verhuiswagens? Onderweg. Dit voorjaar zullen er tientallen afslaan naar het Energiekwartier. Eindbestemming: het pas opgeleverde Edison-gebouw dat 133 nieuwe appartementen en 25 eengezinswoningen omvat – zowel vrije sector huur als koop. Eerder verwezenlijkte Heijmans het aangrenzende Volta-gebouw met 72 sociale huurappartementen voor woningcorporatie Staedion.

Vlamt het gebied weer? Ja. Eendrachtig blazen Heijmans, Staedion en de gemeente Den Haag de vonk aan. Tientallen jaren lag hier het gemeentelijk industrieterrein [GIT]. Zachtjes gezegd: geen epicentrum van stedelijk geluk. Dat is ingrijpend aan het veranderen, dankzij de drie eerdergenoemde partijen. “Het is een gebiedsontwikkeling waarbij we van een oud werkterrein een aangename woonwijk maken”, vertelt ontwikkelaar Vita Bolsius van Heijmans. “Daar zijn we goed in. Heijmans realiseert in totaal circa 450 woningen in zes plots, waarvan Volta en Edison de twee eerste zijn.”

Monumentale blikvanger

Op pad rondom Edison. In dit levendige stukje Den Haag ligt de Zamenhofstraat, dat deels door het Energiekwartier loopt, vernoemd naar de bedenker van het Esperanto. Hier zitten bedrijfjes die dezelfde taal spreken: urban, rauw, duurzaam. Naast vintage kledingzaak Pakkie Deftig, liggen meubelmakerij De Werkplaats en een tweedehandsboekenwinkel. Op de hoek is buurtrestaurant Het Zamen gevestigd. Nog dorst? Een blok verder ligt het Energiekwartier. Direct aan het Esperantoplein opende brouwerij De Prael zeer recent haar deuren.

Monumentale blikvanger in de wijk is de energiecentrale uit 1906, die de stad nog altijd van elektriciteit en warmte voorziet. De voormalige turbinehal is omgetoverd tot kunstenpodium De Electriciteitsfabriek. Buurtbewoners die hun zinnen willen verzetten, kunnen straks in het vernieuwde wijkpark De Verademing terecht.

Hoe staat het met Energiekwartier 2018 Heijmans 2.jpg

Projectleider Cees van Es en ontwikkelaar Vita Bolsius op het Energiekwartier.

Slim

Heijmans ontwikkelt en realiseert niet alleen woningen in het Energiekwartier, maar is ook mede-ondertekenaar van de City Deal Elektrische Deelmobiliteit in Stedelijke Gebiedsontwikkeling. Oogmerk? Stadsontwikkeling, duurzaamheid en deelmobiliteit in onder andere Den Haag slim op elkaar afstemmen.” Het Energiekwartier is zelfs pilotgebied, waarbij de gemeente een parkeernorm van nul hanteert en Heijmans vrij is om zelf te bepalen hoeveel parkeerplaatsen zij bij haar woningen realiseert.

Hoe staat het met Energiekwartier 2018 Heijmans 6.jpg

Vita: “Met het Volta- en Edisongebouw spelen we in op de sterke vraag naar fraaie en verschillende woningen voor een divers publiek – zowel tweeverdieners als alleenstaanden. We zijn ook blij dat het goed gelukt is om binnenstedelijk eengezinswoningen te realiseren. Met sedumdaken en een eigen dek, op vijf minuten fietsen van het Binnenhof.”

Pioniers

Aanvankelijk liep de verkoop van de 58 Edison-koopwoningen niet storm, vertelt Vita openhartig. Het oude GIT-terrein had weinig charme en het nieuwe Energiekwartier was nog te onbekend. Haags motto: eerst zien, dan misschien geloven. Ook de Schilderswijk, die tegenover het Energiekwartier ligt, is niet voor iedereen de gedroomde omgeving. Maar de hapering in de verkoop bleek kortdurend.

Vita: “Na de pioniers volgden anderen. Alle 58 woningen zijn ruim voor de oplevering verkocht. Ook de honderd appartementen die Syntrus Achmea Real Estate & Finance in de vrije sector verhuurt, zijn ruim voor de oplevering toebedeeld. Den Haag heeft ontdekt dat het Energiekwartier smoel heeft gekregen. Negen van de tien kopers komen uit de stad. Het imago is gekanteld.”

Red Bull

In de gele bouwkeet op het Esperantoplein liggen geen Mars-wikkels of Red Bull-blikjes. Maar het Energiekwartier kostte flinke inspanningen, weet projectleider Cees van Es van Heijmans: “Er zat stevige druk op de planning. Sloop en bodemsanering van de oude bebouwing kostte meer tijd dan voorzien. Ook logistiek was het complex. De vele ondergrondse kabels en leidingen hebben we om het gebouw heen moeten leggen. Bovendien lopen de stadsverwarmingsbuizen dwars door het Energiekwartier. Daarnaast moesten we het bouwtransport sterk reguleren, omdat hier een brandweerkazerne in de straat zit. Je kunt je geen opstopping veroorloven.

Nog een uitdaging: het Edison-gebouw heeft een grote binnenplaats met maar één uitrit.” Maar het lukte Cees en zijn team. De bouw zelf liep voorspoedig. “Dankzij prefab wanden en -vloeren konden de gevelvullende elementen al in de ruwbouw meegenomen worden. Ook is een ploeg Heijmans-metselaars, die elders zonder werk zat, bij ons ingesprongen.”

Plok!

Hoe staat het met Energiekwartier 2018 12.jpg

Een van de 158 sleutelbossen in de keet hoort bij een penthouse op de dertiende verdieping. Lift omhoog, deur door, spontane oh’s en ah’s. Wat een ruimte, balkon en uitzicht! Hopelijk is het plafond champagnekurkbestendig, want deze plek nodigt uit tot feest.

Terug naar de begane grond. In de plint van het Edison-gebouw zitten acht aansprekend woonwerk-units. Gegadigden bleken er voldoende. Op het binnenterrein van het Edison-complex zijn tientallen parkeerplaatsen gerealiseerd. Toch heeft de ruimte smoel, dankzij een kolossale pergola waar straks blauwe regen langs slingert.

Tegenover het gebouw ligt bedrijfskledingzaak De Tijd, die onder meer vakkleding voor de bouw verkoopt. Binnen is er geen kip, op de verkoper na. Maar goed nieuws: juni aanstaande begint de verkoop van nog eens twintig appartementen en achttien eengezinswoningen in het Energiekwartier. De bouwer? Heijmans, met de H van helmen, hesjes en handschoenen.