Henk Kraaij
Commercieel Manager
In 2018 startte in Amsterdam de eerste Samenwerkingsovereenkomst (SOK): een vernieuwende aanbestedingsvorm waarin schoon, slim en eerlijk werken centraal staan. De gemeente werkt daarbij met veertien bouwbedrijven, elk met een eigen perceel. Heijmans beheert Amsterdam Zuid, van het Amsterdamse Bos tot het Rijksmuseum. In de huidige SOK 2.0 zijn de duurzame ambities verder verhoogd.
Hoe is de Samenwerkingsoverkomst ontstaan?
Jorrit Kalt, categoriemanager Verhardingen bij de gemeente Amsterdam: “We hadden hoge ambities op het gebied van duurzaamheid. Tegelijkertijd zaten we in een reorganisatie en liepen een groot aantal onderhoudscontracten ten einde. Dit bood een optimaal moment om over te stappen op langdurige samenwerkingsovereenkomsten. In gesprekken met een aantal marktpartijen raakten we overtuigd van de noodzaak van deze transitie om zo gezamenlijk invulling te geven aan de duurzaamheidsambities. Bovendien wilden we graag afstand nemen van prijsvechten en faalkosten in traditionele contracten.”
Lars Sies, bedrijfsleider bij Heijmans Noordwest: “Amsterdam loopt voorop in samenwerking en duurzame ambities rond CO₂-reductie, stikstof en circulariteit. Duurzaamheid was bij Heijmans al belangrijk, maar de eisen van de gemeente gingen verder dan verwacht.”
Jorrit: “Behalve CO2-reductie ligt de focus in de SOK 2.0 op circulariteit. Dus o.a. het hergebruiken van materialen, maar ook in asfaltmengsels. Als gemeente onderzoeken we of we een systeem van vraag en aanbod kunnen faciliteren met depots waar tijdelijke materialen worden opgeslagen. Dan gaat er veel minder restmateriaal de stad uit.”
Wat betekende dit concreet voor bouwprojecten in de stad?
Lars: “Op onze bouwplaatsen werken we volledig elektrisch om CO₂-uitstoot te beperken. Het opladen van zwaar materieel blijft een uitdaging, maar met mobiele laadpleinen lukt dat steeds beter. Ook vervangen we niet alles meer, maar zoeken we naar duurzamere oplossingen.”
“Onlangs hebben we asfalt lokaal hersteld met een infraroodmachine: verhit, aangeharkt en gladgewalst. Zo gaat het jaren mee, is het goedkoper en sneller, en hebben omwonenden minder overlast. We testen ook dunne asfaltlagen van hergebruikt materiaal op bestaande wegen.”
Jorrit: “Het aantal meldingen van geluidsoverlast bij bouwplaatsen is in de stad ook sterk afgenomen door het elektrisch materieel. Dat hadden we niet voorzien, maar is een mooie bijvangst.”
Welke gouden tips willen jullie delen?
Lars: “Dat de SOK zo goed loopt, komt omdat de gemeente dit gewoon durfde te vragen. Dat is mijn tip ook aan andere gemeentes: durf te vragen. Iedereen wil zijn kennis op dit gebied graag delen. Je hoeft het echt niet allemaal zelf te bedenken.”
Jorrit: “Ik wil daarop aanvullen dat gemeentes de lat hoog moeten durven leggen en zich bewust moeten zijn van de uitdagingen versus de eisen die je toepast om doelstellingen te behalen. Het bieden van een eerlijke prijs is daarbij essentieel, want dat zorgt voor een transparante en open houding bij de samenwerking. Twee zaken die nodig zijn als je wil innoveren en ontwikkelen. Dat maakt ook dat de ambities verder reiken dan geld verdienen of besparen.”
Worden de duurzaamheidsambities straks behaald?
Jorrit: “Er is enorm veel succes geboekt, met name als het gaat over het inzetten van emissieloos materieel. Ik weet niet of we de doelstelling gaan halen om in 2030 de CO2-uitstoot met 60 procent te reduceren ten opzichte van 1990. Het zal spannend zijn, maar we zijn in ieder geval een stuk verder dan dat wij vier jaar geleden hadden bedacht.” Lars: “De wil om deze ambities te halen is bij iedereen groot. Doordat de gemeente Amsterdam het op deze manier heeft uitgevraagd, is er veel meer mogelijk. Met name door die eerlijke prijs kregen wij de ruimte om met elkaar te investeren in innovatie.”
Neem contact met ons op