Vijf vragen aan René Bont

Ziekenhuizen toekomstbestendig maken

Regelmatig zijn ziekenhuizen die failliet gaan en sluiten in het nieuws, terwijl de bevolking vergrijst en zorg dus hard nodig is. Vaak vormt het verouderende ziekenhuisvastgoed een enorme kostenpost. René Bont, commercieel manager Gezondheidszorg bij Heijmans, ziet oplossingen én daarmee kansen voor Heijmans.

25 maart 2019

Welke problemen zijn er in het ziekenhuisvastgoed?

“De gezondheidszorg verandert, onder andere door het veranderen van de medische technologie. Daardoor zijn patiënten steeds korter in het ziekenhuis. Dat heeft een enorm effect op het gebruik van het ziekenhuisvastgoed. Er is veel leegstand en het vastgoed voldoet vaak niet aan de huidige technische eisen. Samen met personeelskosten, zijn de kosten voor vastgoed een molensteen om de nek van ziekenhuisbesturen. Daar willen ze wel iets aan doen, maar omdat er vaak geen goede businesscase is, krijgen ze moeilijk financiering van banken.”

20190305_heijmans_haga_DenHaag_DSC0047.jpg

Hoe kan Heijmans bijdragen aan een oplossing?

“Door niet alleen naar het vastgoed te kijken, maar het hele gebied te herontwikkelen. Je kunt bijvoorbeeld stukjes van het terrein verkopen. Met het geld dat dat oplevert, kun je medische apparatuur kopen, vastgoed bouwen of verbouwen. Denk aan woonstudio’s voor verplegend personeel. Als je in dat pand dan ook nog een commerciële plint maakt met zorgwinkels zoals een apotheek of fysiotherapeut, kun je die ruimtes verhuren. Het is echt niet zo dat je met de verkoop van grond alles kunt financieren, maar het zorgt wel voor inbreng van eigen middelen waarmee je bij de bank betere voorwaarden krijgt.

Dit ‘toekomstgericht adaptief bouwen’ hebben we onder andere al toegepast bij het HagaZiekenhuis in Den Haag en het Jeroen Bosch ziekenhuis in Den Bosch. Hier hebben we onze meerwaarde kunnen bewijzen als integrale gebiedsontwikkelaar, omdat al onze specialismen samenkomen: de technische specialismen elektrotechniek, werktuigbouwkunde en bouwkunde én de werkvelden infra, wonen en utiliteit.”

Helpt toekomstgericht adaptief bouwen ook bij vermindering van de personeelskosten?

“Die nemen we zeker mee. Door partnerships met leveranciers van medische technologie, ontwerpen we een nieuw ziekenhuis zo dat patiënten heel efficiënt zijn te behandelen. Bijkomend effect is dat je het verplegend personeel daar dichtbij kunt zetten, waardoor je minder van ze vergt en je ook minder personeel nodig hebt.

In het ontwerp van een gebouw nemen we trouwens ook altijd de exploitatiekosten mee. Want je kunt heel goedkoop bouwen, maar als het onderhoud en schoonmaken vervolgens heel duur is, is het geen goed gebouw.”

20190305_heijmans_ReneBont_DSC0084.jpg

En als gebiedsontwikkeling of nieuwbouw geen optie is?

“Dan kunnen we ziekenhuizen helpen met renoveren, in de helft van de tijd en met de helft minder bouwpersoneel op de locatie. Dat is mogelijk omdat we modulaire kamers hebben ontwikkeld die we extern produceren. Zowel de bouwkundige onderdelen als de installatietechniek zijn al verwerkt in de modulaire units. Het voordeel daarvan is niet alleen dat we veel sneller klaar zijn, maar ook dat we veilige zorg kunnen garanderen. Onze mensen hoeven op locatie nauwelijks te boren, zagen of timmeren, waardoor er geen bouwstof in de lucht komt en er geen geluidsoverlast is.

Van het AMC Amsterdam hebben we nu een voorlopige gunning gekregen om op deze manier te gaan verbouwen. Door middel van een schuifplan creëren we daar steeds een lege afdeling waar we aan het werk gaan, terwijl de rest van het ziekenhuis gewoon doordraait.”

Hoe maak je het nieuwe of vernieuwde vastgoed wel toekomstbestendig?

“Door vooruit te denken. Raakt het gebouw waarin nu de poliklinieken zitten over een paar jaar verouderd? Dan kun je daar seniorenappartementen in maken. Dat kan prima, want Nederlandse ziekenhuizen hebben over het algemeen stevige betonnen constructies, die erg geschikt zijn om kwalitatief goede woningen van te maken. Je kunt ook het gebouw aanpassen op de nieuwe energiewetgeving door het plaatsen van zonnepanelen en het toepassen van energietechnieken, om het energieverbruik aanzienlijk te verlagen.

20190305_heijmans_ReneBont_DSC0100.jpg

Ook zijn we ver met smart building-technologie, die we altijd integreren in het ontwerp. Samen met partners ontwikkelden we bijvoorbeeld BeSense, een sensorensysteem dat door middel van verzamelde data inzicht geeft in het gebruik van het gebouw. Met dit systeem kunnen we in ziekenhuizen alle data koppelen en hier voordeel uithalen.

Denk bijvoorbeeld aan het ondersteunen van medisch personeel, die door middel van sensoren in de beddenkamer heel makkelijk kunnen checken of er iemand uit bed is gegaan of is gevallen. In de toekomst zal het gebruik van data alleen maar belangrijker worden, daar zijn we op voorbereid.”