Vijf vragen aan Fries Heinis

Permanente tentoonstelling

Zaterdag 13 juni viert de Dag van de Bouw haar 10e verjaardag. Het afgelopen decennium gingen één dag per jaar zoveel mogelijk bouwplaatsen tegelijk open voor publiek. Een unieke dag waar veel branches jaloers op zijn. Op meer dan 170 locaties is te zien dat de bouw een permanente tentoonstelling is, want volgens algemeen directeur Fries Heinis van Bouwend Nederland is ons land "nog lang niet af".

9 juni 2015

Waarom is het belangrijk dat we ieder jaar een Dag van de Bouw hebben?

We proberen ieder jaar het publiek kennis te laten maken met de bouw. Het is niet alleen een feestje voor de bouwers, het is vooral een feest voor het publiek. Alles wat we in Nederland bouwen wordt al snel als vanzelfsprekend gezien. Een tunnel gaat open en je kunt er doorheen rijden, een appartement zoals hier in De Prinsenhoek in Leiden wordt straks opgeleverd en mensen gaan ervan uit dat alles het doet en naar wens is. Als een gebouw of een tunnel gereed is, kunnen maar weinig mensen navertellen hoe het gemaakt is en welke bijzondere technieken er toegepast zijn. Dat kunnen alleen de vakmensen en die moeten de verhalen doorvertellen. Die verhalen worden verteld tijdens de Dag van de Bouw. Een uniek moment dus.

20150529_heijmans_prinsenhoek_leiden_R9B3010-1600.jpg

Fries Heinis van Bouwend Nederland bij het project De Prinsenhoek in Leiden: "De Dag van de Bouw is geen feestje voor de bouwers, maar voor het publiek."

Waarom zijn de bouwplaatsen dan niet veel vaker per jaar open?

De bouw wordt steeds transparanter, maar we zijn er nog lang niet. Steeds sneller bouwen, tijdsdruk en scherpe veiligheidseisen dragen niet bij om de bouwplaats vaker per jaar voor het publiek open te stellen. En het ligt niet alleen bij de bouwbedrijven. Ook opdrachtgevers bepalen of zij in een bepaald stadium nog mensen op de bouwplaats willen ontvangen. Zonde, want je ziet dat bouwvakkers van nature trots zijn op hun werk en graag willen laten zien wat ze aan het maken zijn. We zouden het open karakter van de bouw wel meer permanent willen maken, maar je ziet ook dat één keer per jaar een Dag van de Bouw voor iedereen heel duidelijk is en veel PR oplevert. Het draagt echt bij aan het imago van de bouw dat steeds innovatiever wordt en nieuwe technologieën gebruikt om beter, sneller en duurzamer te bouwen. De nieuwswaarde van de Dag van de Bouw is voor andere brancheorganisaties jaloersmakend.

Vorig jaar kwamen er meer dan 125.000 bezoekers op de Dag van de Bouw af. Bij de Noord/Zuidlijn in Amsterdam kwamen 19.000 mensen kijken en de A2 Maastricht trok ruim 12.000 mensen. Ongekend toch? Zoveel mensen ontvangen op één dag vergt goede organisatie en coördinatie van de bouwbedrijven, haar opdrachtgevers en ons als brancheorganisatie. Ik ben een groot voorstander van een meer ‘permantente campagne’ maar dat vereist wel veel meer dan wat we nu al van elkaar vragen.

De Dag van de Bouw is een echte ‘projectendag’. Zouden we dat niet breder kunnen trekken?

Zeker. Ook wij onderzoeken ieder jaar weer of deze dag nog steeds een goed concept is en of het past bij de huidige tijdsgeest. Zo zijn we dit jaar gestart met de ‘Bouwbus’. We maken in de week voor de Dag van de Bouw met leden een tour langs alle regio’s met een inhoudelijk programma. We koppelen dit aan educatie, jongeren en opleidingen. Een zestal opleidingen opent ook de deuren op 13 juni. Dan kunnen we kennis en prakrijk aan elkaar koppelen. Jongeren die geïnteresseerd zijn in de bouw kunnen twee vliegen in één klap slaan.

In de nabije toekomst moeten we ook nog meer onze innovaties gaan tonen in laboratoria of fabrieken openen waar complete huizen uit rollen. Of meer maatschappelijke thema’s aan deze dag koppelen, zoals energieverbruik, natuurontwikkeling of de zorg. De bouw gaat namelijk veel verder dan alleen de bouwplaats. We moeten echter ook realistisch blijven. Veel bouwplaatsen hebben een echte wauw-factor waar mensen met open mond om zich heen kijken. Mensen komen echt langs om dit unieke moment mee te pakken. Er heerst toch het gevoel dat je niet zo vaak zo’n mooie kans krijgt. We zullen dus moeten nadenken hoe we diezelfde wauw-factor in een lab of fabriek kunnen overbrengen.

20150529_heijmans_prinsenhoek_leiden_R9B3019-160.jpg

Het Project De Prinsenhoek in Leiden is op zaterdag 13 juni ook geopend tijdens de Dag van de Bouw.

Wat is er nu anders in de bouw dan 10 jaar geleden?

De bouw heeft helaas nog steeds een traditioneel, conservatief imago. Vies, hard en zwaar werk, ik hoor het nog te vaak. Maar kijk hier nou eens rond! Steeds meer elementen komen rechtsreeks uit de fabriek. Standaardisatie is ook innovatie. Het klinkt niet sexy, maar de bouw is er gebaat bij. De logistiek in de bouw is ontzettend complex en de nadruk komt steeds meer te liggen op de goede voorbereiding. Daar zitten knappe koppen die bouwprocessen tot op de dag nauwkeurig kunnen uitzetten. Dat is echt anders dan tien jaar geleden. Daarnaast ontwikkelt de bouw zich ook steeds meer van ‘focus op bouwen’ naar ‘focus op ontwerpen, bouwen, onderhouden en beheren’. Dit maakt de noodzaak van ketensamenwerking nog evidenter, omdat het aantal partijen waarmee wordt samengewerkt alsmaar groeit.

Verder zie je een enorme verschuiving naar transformatie en renovatie. In het verleden deden we dat nog niet veel. Dan was het gewoon nieuw bouwen. Nu denken we steeds beter na om bestaande gebouwen te hergebruiken en weer klaar te stomen voor een nieuwe bestemming. We openen de Dag van de Bouw daarom bij het Wijnhavenkwartier in Den Haag: momenteel de grootste kantoortransformatie van Nederland.

Waar kunnen we je 13 juni tegenkomen en welke projecten raad je aan om te bezoeken?

Ik ga dit jaar zo’n vijf projecten bezoeken, waaronder het Blijswijks Verlaat, een woningbouwproject in Katwijk en de A4 Delft – Schiedam. En weet je wat zo mooi is? Het is allemaal hier in de regio en alle bouwdisciplines van woningbouw, utiliteitsbouw en infra komen aan bod. Je hebt dus als publiek de bouwlocaties in de buurt voor het uitzoeken. Maar mocht je iets verder van huis willen gaan, dan raad ik toch echt het project SAAone aan, de weguitbreiding van de A1/A6. Het is een mega-project waar veel mensen op dit moment vooral de negatieve kant van ondervinden als ze in de file staan. 13 juni is een prachtige kans om daar eens de brug, het aquaduct of het nieuwe stuk snelweg van dichtbij te bekijken. Dan zie je waar deze vakmensen iedere dag keihard aan werken. Als de nieuwe weg straks open is, denk je nog even terug aan de mensen die met passie, kennis en hedendaagse technieken dit fantastische nieuwe stuk weg mogelijk hebben gemaakt. Dan besef je dat het allemaal niet zo vanzelfsprekend is.

Deze projecten zijn 13 juni bij jou in de buurt open