Vijf vragen aan Bert Stohr

Van lab naar weg

Sinds twee jaar werkt Heijmans aan de ontwikkeling van de Glowing Lines, voortkomend uit een samenwerking met Studio Roosegaarde. De belijning ligt nu bijna een jaar op de openbare weg en de doorontwikkeling is in volle gang. Een gesprek over leermomenten en nachtelijke brainwaves met Bert Stohr, projectleider productontwikkeling, en Patrick Martherus, projectleider Wegspecialismen.

25 februari 2015

Wat is jullie rol bij de ontwikkeling van de Glowing Lines?

Bert: “Als projectleider heb ik de rol van ‘optimalisatiemachine’. Samen met het team kijk ik naar nieuwe ideeën en ontwerpverbeteringen. Maar ook naar het productieproces en tools die daarbij horen. We hebben het afgelopen jaar hard gewerkt aan de verbetering en de verfijning van dit ontwikkelproces. Innovatie is voor Heijmans niet nieuw, maar we hebben nog weinig ervaring met proactieve productontwikkeling. Hoe kom je nu op een doelmatige manier van een ruwe innovatie naar een volwassen product? Dat is iets wat we als Heijmans aan het leren zijn. Ik kom zelf uit de productontwikkeling, ben van buiten de bouwsector door Heijmans aangetrokken om hier stappen in te maken. Als relatieve buitenstaander kan je ook fris tegen de materie aankijken. Daardoor heb ik ook geen last van heilige huisjes en kan zaken ter discussie stellen.”

11-Glowing-Lines-Roosegaarde-1600.jpg

Patrick: “Ja, mijn ervaring ligt bij Wegspecialismen , met name wegmarkeringen, en ik breng vanuit de uitvoering expertise in. Ik vind het geweldig om hierbij betrokken te zijn. Het begint met een initieel idee vanuit het innovatieteam. Daar haak ik vervolgens op aan. Mijn rol is te zorgen dat uitvoeringsaspecten al direct in de ontwikkeling worden meegenomen. Ik krijg alle ruimte om mee te denken, vanaf het allereerste begin. In zo’n startfase kan ik ’s nachts niet goed slapen, er gaat dan van alles door m’n hoofd: mogelijkheden, maar ook hindernissen. Die deel ik de volgende ochtend meteen met het team. We zitten dan bij een whiteboard en gaan het allemaal na: wat kan wel, wat kan niet. Waar gaan we energie in steken, welke beren zien we op de weg, hoe gaan we die tackelen. De Glowing Lines zijn voor mij de krenten in de pap.”

Een veilige en efficiënte weg bestaat uit méér dan asfalt. Denk bijvoorbeeld ook aan een veilige geleiding van het verkeer door middel van markeringen en geleiderail, geluidsbeheersing, de aanleg van betonverhardingen en wegonderhoud om de wegen in goede staat te houden. Dat is het terrein van Wegspecialismen.

20150212_heijmans_glowlab_R9B2729-vierkant.jpg

Patrick Martherus (links) en Bert Stohr inspecteren de Glowing Lines in het Heijmans lab.

Hoe ziet het team eruit?

Patrick: “Mooi vind ik dat in het team verschillende disciplines samenkomen op het gebied van techniek en productontwikkeling. Ieder benadert een vraagstuk vanuit zijn eigen expertise, waardoor een brede, kritische blik ontstaat. Vragen die we onszelf stellen, zijn bijvoorbeeld: hoe gedraagt de belijning zich onder invloed van omstandigheden als weersinvloeden of grote belasting van vrachtverkeer? Hoe kunnen we het product zo robuust mogelijk maken?”

20150212_heijmans_glowlab_R9B2527.jpg

Het is inmiddels een klein jaar geleden sinds de eerste Glowing Lines in Oss werden gelegd. Hoe is het verder gegaan?

Patrick: “Bij de Glowing Lines 1.0 lagen Bert en ik op onze knieën langs de weg met het uitvoeringsteam. Assemblage en aanleg van de belijning van versie 1.0 zijn handmatig gedaan.” Bert: “We hebben sindsdien grote slagen gemaakt. Zo zijn er machines ontwikkeld voor zowel assemblage als aanleg. Daardoor kunnen we semi ge-automatiseerd en met een constante kwaliteit de belijning maken.” Patrick: “Daarnaast hebben we inmiddels een vast uitvoeringsteam op de Glowing Lines zitten. De aanleg van de Glowing Lines 2.0, net na de zomer, heeft het team met deze nieuwe machines uitgevoerd.”

Ons werk ligt in de publieke ruimte, om onze innovaties écht te kunnen testen moet het daar gebeuren. En ja, daar kan dus iedereen zien wat er gebeurt.

Bert: “Ook in de ontwikkeling van het product zelf zijn we een stuk verder. De pilot in Oss is een geweldige kans voor ons en een noodzakelijke leerschool om kennis uit te bouwen en de Glowing Lines door te kunnen ontwikkelen. We maken hier in korte tijd enorme stappen die we in een lab omgeving nooit zo snel hadden kunnen maken. We kiezen er heel bewust voor om de doorontwikkeling in de openbare ruimte te doen. Een autofabrikant is vier jaar bezig met de ontwikkeling van een nieuwe auto, in een lab en in een testtunnel. Voor ons werkt dat niet. Ons werk ligt in de publieke ruimte, om onze innovaties écht te kunnen testen moet het daar gebeuren. En ja, daar kan dus iedereen zien wat er gebeurt. Ook als het even wat minder goed gaat. Daar leren we overigens het meeste van.”

Welke lessen hebben jullie geleerd?

Bert: “Belangrijkste les is dat we de ontwikkeling van een innovatie los moeten trekken van het realisatietraject van een project. Heijmans is van oudsher een projectenbedrijf: we denken en doen in termen van een project, waarin in relatief korte tijd een werk van ontwerp tot oplevering moet worden gerealiseerd. De ontwikkeling van een innovatie naar een volwassen product overstijgt een project en kent een eigen proces. Daarin moet je ruime tijd reserveren voor onderzoek en validatie, en het ontwikkelen van testprotocollen. De stapjes moeten klein zijn: het gedrag van materialen en verbindingen en het effect van verschillende omstandigheden moet je op specifieke punten, afzonderlijk en in combinatie, kunnen testen. Je zag dat we in het begin te grote stappen wilden zetten onder tijdsdruk van een project. Nu werken we volgens een uitgekiend ontwikkelpad.”

En wat brengt de toekomst?

Bert: “We halen nu wekelijks gebruikerservaringen op via een panel van collega’s die in de regio rond Oss wonen en vrijwel dagelijks langs de Glowing Lines komen. Volgende stap is beoordeling door een onafhankelijke instantie op technische werking en effect voor weggebruikers om te komen tot een gecertificeerd product met een officiële erkenning als wegmarkering.” Patrick: “In de volgende versie van de Glowing Lines die we nu ontwikkelen, 3.0, verwerken we producteigenschappen die nodig zijn voor deze officiële erkenning.” Bert: “We kijken ook gericht naar nieuwe toepassingen. Denk bijvoorbeeld aan dynamische markering, die zich via interactieve aansturing kan aanpassen aan specifieke situaties. De mogelijkheden zijn eindeloos, maar ons innovatieproces moet gefocust zijn.”