Langs de lijn bij Wijnhavenkwartier Den Haag

Op ooievaarshoogte

Den Haag dreunde. Tot op het betonskelet sloopten ze Veiligheid & Justitie en Binnenlandse Zaken & Koninkrijkrelaties. Boze burgers? Nee, Heijmans. Gelukkig zorgde zij ook voor de wederopbouw en uitbreiding van de kolos. Op reportage in het levendige Wijnhavenkwartier.

20 december 2017

Daar staat ie, statig en stoer. De woontoren die ooit departement was. De bovenste vijftien verdiepingen tellen nu honderdtweeënzestig appartementen en acht penthouses. Vorstelijk zicht, op ooievaarshoogte. Universiteit Leiden is wat aardser. Zij is op de begane grond en op twee laagbouw- en drie torenverdiepingen gevestigd. Zo’n vierduizend studenten verdiepen zich hier in recht, politiek en bestuur. Maar het Wijnhavenkwartier stilt meer dan alleen honger naar kennis. Op straatniveau zijn drie foodzaken in de plint gevestigd.

Aan tafel met Vita Bolsius, ontwikkelaar van Heijmans Vastgoed. Een jaar na de ingebruikname van het complex is ze een tevreden vrouw. Opgewekt: “Tijdens de crisis vroegen sommigen zich af of we de woningen wel verkocht zouden krijgen. Maar het liep storm. Er is zelfs een wachtlijst.” Verklaring? Een oude vastgoedmantra – locatie, locatie, locatie – plus een goed doordachte metamorfose.

Heijmans_Wijnhavenkwartier_DenHaag_VitaBolsius4.jpg

Het Wijnhavenkwartier, dat tussen Station Den Haag Centraal en het Spui ligt, trekt vooral hoogopgeleide tweeverdieners, Aziatische expats en mensen uit de LHBT-gemeenschap. Sommigen zijn forens. Gezinnen met kinderen zijn sterk in de minderheid. Een interessante trend is de afnemende stormloop op dubbele parkeerplaatsen. Sommige tweeverdieners in de woontoren hebben één auto de deur uitgedaan. Een enkeling breekt zelfs radicaal met wagenbezit en kiest voor openbaar vervoer en taxi’s.

Opbouwen en slopen tegelijkertijd: bekijk de fotoreportage

Robots

Op verkenning. Links van McDonalds lopen studenten in en uit de dependance van Universiteit Leiden. Heijmans leverde het onderwijsgebouw casco op. Het was een flinke klus, weet Vita. “We verschoven de zijgevel en breidde het gebouw met circa tien procent uit. Reden? De universiteit wilde twee extra grote collegezalen. Verder zijn voorzieningen getroffen om geluid te weren. De tram rijdt vlak langs het gebouw.”

Johan Krommenhoek, chef-monteur bij Heijmans Rotterdam, komt een trap aflopen. Voor werk aan de elektrische installaties is hij vrijwel dagelijks op de universiteit. “Vandaag check ik de brandmeldontruimingsinstallatie, zodat ie klaar is voor certificering.”

Het gebouw bevalt hem: studenten zorgen voor levendigheid. “Wel zijn ze eigengereid. Als je een veiligheidshek plaatst, stappen sommigen er doodleuk overheen. Verder kun je hier niet op elk tijdstip boren. Je gaat niet de rust in de collegezaal en bibliotheek verstoren.” Vooruitblik 2018: Heijmans gaat op drie universiteitsverdiepingen kamers verbouwen.

Heijmans_Wijnhavenkwartier_DenHaag_JohanKrommenhoek1.jpg

Chef-monteur Johan Krommenhoek verzorgt het dagelijks werk aan de installaties.

In de ruime mensa zit Duuk Baten (26) achter z’n laptop. Hij is student wetenschaps- en techniekfilosofie aan de TU Twente. “Maar voor m’n afstudeeropdracht ben ik een half jaar in Den Haag. Ik heb stage gelopen bij de Foundation for Responsible Robotics.”

Het sterk getransformeerde onderwijsgebouw staat hem aan. Relaxed en sober, oordeelt hij. Rapportcijfer? Acht. Over robots gesproken: architecten en bouwers geven zich volgens Duuk nog weinig rekenschap van de robotisering die wereldwijd bezig is. Hij wijst op een trap: “Met niveauverschillen, ook op straat, weten robots nog geen raad.”

Heijmans_Wijnhavenkwartier_DenHaag_studentUniversiteit.jpg

Student Duuk Baten in de universiteitsmensa.

Mesdag revisited

Op de negentiende verdieping wonen Chris van Riet (46) en zijn vriendin Eveline. Hun appartement is honderdvijfenveertig vierkante meter groot. Op het zuidwesten, twee balkons. Niet alleen Mesdag had een panorama, erkent hij lachend. “Over het Kurhaus heen (vijf kilometer verder) kan ik de schepen op zee zien. Ik heb altijd het gevoel dat ik buiten woon.”

Als freelance projectleider ict werkt Chris veel voor de rijksoverheid. Zo volgde hij vanuit het nabijgelegen ministerie van Volksgezondheid de sloop van het oude Biza en V&J. Toen hij van de bouwplannen hoorde, vonkte het. “Dit is een geweldige plek, midden in Den Haag. Ik ben een stadsmens. Rumoer, drukte: ik stap vanuit m’n huis het volle leven in.”

Heijmans_Wijnhavenkwartier_DenHaag_bewoner_2.jpg

Bewoner Chris van Riet in zijn woning op de negentiende verdieping.

Langzaam groeit ook de sociale verbondenheid tussen de bewoners, zegt Chris, die tevens voorzitter van de Vereniging Van Eigenaren is. “Er zitten honderdveertig bewoners in de app-groep. Ook komt er een kerstborrel. De boom staat al.” Wel hoopt hij dat Heijmans snel de allerlaatste werkzaamheden verricht.

Goed gedaan

Terug naar de begane grond. Daar verleidt Bani Kamrani (25) van The Foodmaker haar bezoekers met onder meer schalen Quinoa Red Pumpkin, Farfalle Green Pesto en – “verslavend”, waarschuwt Vita – Carrot Rolls. Gezonde ingrediënten, benadrukt Bani, die Voeding en Diëtetiek studeerde. Haar food palace onder de woontoren trekt met name studenten, ambtenaren en reizigers. “Zat hier echt een ministerie?”, vraagt Bani met ongeloof. Het vergt maximale verbeeldingskracht om ambtenaren in plaats van vegetarische Buddha Bowl Salads te zien. Ze kijkt nog een keer. “Goed gedaan”, zegt ze complimenteus.

Heijmans_Wijnhavenkwartier_DenHaag_TheFoodmaker2.jpg

Bani Kamrani van The Foodmaker, een van de winkels in het Wijnhavenkwartier.

Enthousiasmevirus

Het Wijnhavenplein vóór het complex is stevig opgefrist. Grote plantenbakken, drie berken, elf iepen. Ook het straatmeubilair is goed, evalueert dakloze Evert (41) in joggingbroek. Ooit had hij een vrouw, huis en werk, maar ergens is het misgegaan. “Kun je een boek over schrijven”, zegt hij. Zijn ogen doen een dik boek vermoeden.

Schuin achter Evert pauzeren drie goedgeklede vrouwen in de winterzon. Naast hen staat een straatbieb – Nederland telt er inmiddels zo’n elfhonderd – met tweedehands meeneemboeken. Het aanbod is dun maar aantrekkelijk: ‘De verdronken tuin’, ‘Ik ook van jou’ en ‘Het enthousiasmevirus – hoe gevoelens zich explosief verspreiden nu iedereen online is.’ Mocht dit artikel over het herboren Wijnhavenkwartier veel gelezen worden, dan heeft de schrijver van het laatste boek gelijk gekregen.