Langs de lijn bij A4 Delft - Schiedam

Grasduinen tussen Delft en Schiedam

Boerderijen, knotwilgen, grazende koeien. Ligt hier de veelbesproken A4? Op verkenning in een landschap dat op een oud-hollands koekblik lijkt. “Onze angst is niet uitgekomen.”

30 september 2016

Parallel aan de A4 klotst de Vlaardingervaart. Hij komt uit in het dorpje Schipluiden. Daar ligt het binnenvaartschip ‘Alles heeft een tijd’. Die wijsheid gold ook voor de A4. Er kwamen en gingen vijftien ministers van Verkeer en Waterstaat voordat het tracé Delft – Schiedam een feit was.

_53a0033-a4.jpg

Zijn de omwonenden er blij mee? Op de smalle Oostveenseweg gaat wielrenner Dick Kaptein vol in de remmen voor een praatje. Vele jaren was hij machinist op zeeschepen. Nu is hij 79 en landrot in Delft. Hij ragt graag over polderweggetjes. De nieuwe rijksweg is geen obstakel, zegt Kaptein. Hij wijst naar een klein viaduct over de verdiepte A4. Over een afstand van 1,4 kilometer ligt de weg verzonken in het groen. Verderop is het tracé 2,6 kilometer halfverdiept. Een noodzakelijke knieval voor leefbaarheid en milieu, vindt Keizer. “Zo’n landschap sparen, mag wat kosten.” Dan klimt hij weer op z’n fiets. Het tochtje van vijftig kilometer zit er bijna op. Slotzin: “Ik blijf verliefd op de zee, maar het is ook een vijand. Een polder kun je meer vertrouwen.”

_53a0094-a4.jpg

Bromvliegen

Welke boer is het dichtst bij de A4 gevestigd? Gertjan Hooijmans in Schipluiden. Toch hoor je op zijn melkveehouderij louter koeien loeien – geen motoren of sirenes. De Nelly Hoeve ligt pal aan het verdiepte tracé bij het Slinkslootpad. Achter in de wei lopen zeventig koeien. Op stal staan wat kalfjes, waaronder NL8814-0917. Ook de A4 was geoormerkt, wisten ze op de Nelly Hoeve. “Hij moest en zou er komen”, zegt Kees van der Sar (76), de schoonvader van Gertjan. Vrijwel elke dag helpt hij een handje op de boerderij. Kees, die op de hoeve geboren is, zag hoe graafmachines in 1971 een zandlichaam maakten. Tien jaar eerder had Rijkswaterstaat drie hectare grond van zijn vader gekocht. Maar de weg bleef weg. Veertig jaar lang kon de familie Van der Sar haar schapen op de dijk laten grazen. Pro deo.

_53a0050-a4.jpg
_53a0075-a4.jpg

In 2010 zorgde de Crisis- en Herstelwet voor een doorbraak. Kees: “Er waren protesten. Vooral van burgers en buitenlui. Nauwelijks van boeren. Ik heb altijd gezegd: laat ze het karwei maar afmaken. Er zijn nou eenmaal ook mensen die hun brood op de weg verdienen.” Sinds de openstelling van de A4 is het sluipverkeer in de regio sterk afgenomen. Alleen de bromvliegen zijn gebleven, bromt Kees. Hij mept er een weg.

Golfbaan

Ook aan de westkant van de A4 wordt gemept. Een wit balletje suist voorbij. Gemiddelde snelheid: 220 kilometer per uur. Maar op Golfbaan Delfland staan geen flitspalen. Het terrein, dat 27 holes telt, ligt tegen de A4 aan. “We hadden schrik dat geluidshinder de rust zou gaan verstoren”, zegt speler John. “Die angst is niet uitgekomen.” Vandaag golft hij met drie andere marshalls – gastheren- en vrouwen van de club. Ze wonen in Rotterdam en Den Haag. Voortaan reizen ze vijftien à twintig minuten korter naar het golfterrein. Hole-in-one!

_53a0181-a4.jpg
_53a0150-a4.jpg

Verderop in Delft-Zuid grenst de wijk Tanthof aan de A4. Een jaren zeventig- en tachtig-wijk: Vietnampad, Derdewerelddreef, Sowetostraat. De groene wijk heeft maar liefst 82 speelplekken. Ook de honden van Jan Schoenmaker dollen hier graag. Vijf keer per dag laat hij zijn twee bearded collies uit in de parkzone langs de A4. “Vroeger had je hier verderop elke dag drie kilometer file staan. Allemaal sluipverkeer. Dat is verdwenen. Geluid? Van de A4 heb ik geen last. Ik ben blij met de tunnel en de verdiepte ligging.”

Penaltystip

Ooit had rentenier Jan een bedrijf in datavernietiging. Trots: “Elk uur veranderden wij zes ton archief in confetti.” Of de A4 reden geeft om die te strooien? Volgens sporters wel. Op het tunneldek van de weg is een groot sportcomplex plus wandelpark in wording. Nu ligt de witte penaltystip van kunstgras nog verdwaald aan de zijlijn, maar in oktober zijn de vier voetbalvelden en twee handbalvelden klaar. Onder de betonnen luifels, die aan weerszijden van de tunnel zijn gebouwd, komen indoor-atletiek-, honkbal- en cricketaccommodaties plus een parkeergarage. Meer zin in kanoën of vissen? Kan ook. Vlakbij het complex liggen het A4-eco-aquaduct voor riviertje de Zweth en een kanoknooppunt.

_53a0117-a4-(1).jpg

Iets zuidelijker leunt de Schiedamse wijk Woudhoek tegen de rijksweg aan. In een speeltuintje schommelen twee kinderen. Hun moeder – “ik zit in het onderwijs; mijn naam hoeft niet zo publiek” – heeft een koophuis. Toen ze hier in 2009 kwam wonen, nam ze de mogelijke voltooiing van de A4 voor lief. Enerzijds is ze blij met de ondertunneling: “Geen uitlaatgassen, geen lawaai.” Anderzijds maakt ze zich zorgen om verzakking. “Om de tunnel droog te houden, is bemaling nodig. Het grondwaterpeil daalt. De tegels in onze tuin zijn verzakt. Ze werken nu aan een oplossing. Er is wel oor voor onze zorgen. Dat scheelt.”

_53a0225-a4.jpg

Kethelplein

Pal aan het Kethelplein in Schiedam, waar de A4 en A20 samenkomen, staat de Van Beethovenflat. Eenentwintig verdiepingen voor zelfstandige senioren. Op de begane grond is de ontspanningsruimte. Vanmiddag: klaverjassen-met-prijsjes. Lies van der Ven (80) bestelt nog een rood wijntje om te vieren dat tafelgenote Joan Adriaansen (75) net een tegoedbon voor de groenteboer heeft gewonnen. Lies woont op zesde; Joan op de vierde. Laatstgenoemde: “Ik hoor die hele nieuwe weg niet. En ik heb het gehoor van een achttienjarige. Dat zei die man van Schoonenberg zelf.” Toch krijgen alle bewoners binnenkort dubbele beglazing. Nog maar een glas wijn, zegt Lies. Op de goede afloop van de komende renovatie.

Huiswaarts. Toch nog even aanbellen bij mevrouw Mook, die we in december 2015 portretteerden – zie 'Kerst aan het Kethelplein'. Maar ze is niet thuis. “Een dagje uit”, weet een mede-bewoner. Vast naar het Autotron.