Hoe staat het met... Verkeersmanagement Enschede-Almelo

Lean, mean, fighting machine

De gemeenten Enschede en Almelo slaan de handen ineen met Heijmans en ingenieursadviesbureau Sweco. Niet als opdrachtgever versus uitvoerder, maar als één team. Het samenwerkingsverband Doorstroming als een Service (DaeS) optimaliseert de komende twintig jaar de doorstroming van het verkeer in beide steden.

16 juli 2020

De regen valt gestaag op het grote kruispunt Kleine Bunder-Broekerheide in Almelo. Rob Hulleman, senior verkeerskundige van de gemeente Almelo, Kees van der Neut, senior regisseur DaeS van de gemeente Enschede, Bianca Coolen, projectleider DaeS bij Heijmans, en Martijn Elting, projectleider DaeS bij Sweco, wachten voor het voetgangersverkeerslicht.

Bianca Coolen en Kees van der Neut wachten voor het voetgangersverkeerslicht op het grote kruispunt Kleine Bunder-Broekerheide in Almelo.

Het duurt enige tijd voordat deze op groen springt, zodat de vier veilig kunnen oversteken. Geen overbodige luxe, want het drukste knooppunt in de stad telt elk etmaal 40.000 verkeersbewegingen. De verkeersregelinstallatie met lussen in de weg, intelligente verkeerslichten, fietsdetectie en software-aansturing doet zijn werk. Toch is Kleine Bunder-Broekerheide duidelijk toe aan een upgrade, omdat het verkeersgebruik door de jaren heen is gewijzigd, technieken zijn veranderd en de doorstroming soms stokt. Hier ligt één van de vele uitdagingen voor het DaeS-team.

Assetmanagement

Datavergaring en -verwerking is een belangrijk middel om een vlotte doorstroming van het verkeer te garanderen. Bij de Auke Vleerstraat in Enschede ziet DaeS een mooie pilot. “De software in de verkeersregelinstallatie is tien jaar oud en aan vervanging toe”, schetst Martijn. “Als mobiliteitsspecialist adviseren we om oude installaties zoals deze te vervangen door intelligente verkeersregelinstallaties, die online met elkaar communiceren en dus veel meer en sneller weten wat er rijdt.”

Tegelijkertijd past Heijmans hier ook software toe voor assetmanagement: welke data heb je nodig om het beheer en onderhoud efficiënt te managen? Bianca: “Hier zie je de kracht van DaeS. Wij vullen elkaar aan. Bovendien zijn we niet afhankelijk van bepaalde leveranciers. Wij kijken uitsluitend naar welke techniek het beste kan worden ingezet om een soepele doorstroming te garanderen.”

Gezonde leefomgeving

Binnen DaeS dragen de vier partijen samen de eindverantwoordelijkheid voor het verslimmen van het verkeersmanagementsysteem in Enschede en Almelo. Zo blijven de steden niet alleen bereikbaar, maar ook leefbaar, veilig én duurzaam. Doorstroming als een Service heeft tevens een positief effect op de gezonde leefomgeving. Minimale opstoppingen en vlotte verkeersstromen leiden tot minder CO2-uitstoot, fijnstof en geluidsoverlast.

20200709_k__8410_heijmans_almelo_martinekrekelaar_hr.jpg

Bianca Coolen in gesprek met haar DaeS partners.

Prestaties op straat

DaeS is geen project, maar een langdurig samenwerkingsverband van twintig jaar waarin optimaal gebruik wordt gemaakt van elkaars kennis en kunde, benadrukken de vier partners. Hoewel Enschede en Almelo zelf veel know how van verkeersmanagement hebben, zijn ze in omvang te klein om de strengere eisen en nieuwe digitale verkeerstechnieken bij te benen.

Met Heijmans en Sweco halen ze specialisten in huis met ieder hun eigen expertise. Zij zetten in DaeS het gewenste doorstromingsbeleid van Enschede en Almelo om naar daadwerkelijke prestaties op straat. Heijmans en Sweco bepalen hiervoor zelf de benodigde kennis en technieken. In plaats van producten en adviezen, creëren zij innovatieve oplossingen binnen de gewenste beleidskaders en het beschikbare budget. Met als doel een slimme, schone en veilige doorstroming.

Advies

“De komende vijf jaar is de eerste fase waarin we als DaeS-team stapsgewijs projecten en activiteiten realiseren rondom verkeersmanagement”, vertelt Rob. “Hiervoor dragen we onze gemeentelijke verantwoordelijkheid over aan Heijmans en Sweco. Naast beheer en onderhoud zien Kees en ik graag dat beide collega-bedrijven ook verantwoordelijk worden voor de verkeersafwikkeling. Zodat het wegverkeer overal soepel doorstroomt en de automobilist, fietser en voetganger zo min mogelijk hoeft te wachten.

Bovendien staan we open voor advies om het wegennet aan te passen. Kunnen verkeerslichten op een bepaald punt bijvoorbeeld beter worden vervangen door bijvoorbeeld een rotonde of op welke wijze kunnen we gevaarlijk kruisverkeer tegengaan?”

Lean, mean, fighting machine

Het DaeS-team heeft in het eerste helft van 2020 vooral lopende zaken aangepakt, zoals het vervangen van verkeerslichten en installeren van een dynamisch snelheidscontrolesysteem. Tevens is er een bereikbaarheidsstudie Noordelijke Singels Enschede en modelstudie van het kruispunt Kleine Bunder-Broekerheide gedaan.

Het kruispunt Kleine Bunder-Broekerheide in Almelo kent elk etmaal 40.000 verkeersbewegingen.

Al sinds de start van DaeS neemt Bianca de ondersteunende teams achter de schermen bij Heijmans mee. Martijn doet hetzelfde bij Sweco. De projectleiders moeten wennen aan de Daes-gedachte, omdat dit een andere manier van denken vergt. Volgens Kees staat DaeS wat hem betreft dan ook voor ‘Doe alles eens Samen’.

“Uiteraard hebben we onderling wel eens meningsverschillen. Maar bij alle partijen bestaat de wil om vooruit te komen. En dat lukt goed, dankzij de volledige transparantie en het complete vertrouwen binnen ons team. Vaak hebben we aan een half woord al genoeg. Ik verwacht dat ons team over een paar jaar een lean, mean, fighting machine is dat met weinig middelen het optimale bereikt.”

Frisse denkwijze

Medio 2020 pakt DaeS ook algemene diensten aan met een meer permanent karakter, benadrukt Bianca. “We focussen ons op wegkantsystemen, optimaal verkeerskundig presteren, monitoring en besturing, studies en specials. Hieronder valt een brede reeks producten en diensten.

Heijmans en Sweco zijn net als beide gemeenten eindverantwoordelijk voor alles wat we binnen DaeS bedenken en uitvoeren. Zo zijn we de komende twintig jaar verantwoordelijk voor het technisch beheer en onderhoud. Dat vergt een frisse denkwijze: wat zijn de eisen, wat plaats ik waar en op welke manier? Zo beweegt Heijmans zich tussen denken en doen als een vernieuwer die verslimt en verbetert.”

Martijn benadrukt dat innovatiekracht een belangrijk middel is: “De kennis van innovaties van al onze collega’s en klanten in Nederland en Noordwest-Europa kunnen we vertalen naar de behoeften en mogelijkheden in Almelo en Enschede. En ja, daar profiteert uiteindelijk de weggebruiker van.”