Hoe staat het met... Meyster's Buiten

Een rechtszitting op zeven hoog

Het vonnis van de voormalige strafrechter is helder. Hij woont onvoorwaardelijk in Meyster’s Buiten en het liefst levenslang. Gesprek met Gert de Korte en zijn vrouw Marlous over co-creatie in de Utrechtse wijk Oog in Al.

9 februari 2016

Oog in Al sprong vroeger al in het oog. Mooie wijk, architectuur van Berlage en Klaarhamer – de leraar van Rietveld. Van oudsher telt deze Utrechtse buurt veel hoger opgeleiden. Ander kenmerk: in Oog in Al schiet je wortel. Niet alleen atlete Dafne Schippers blijft het staddeel trouw, ook Gert en Marlous de Korte. In de lente van 2015 verruilden ze hun jarendertigwoning voor een nieuw appartement. Situering: zeven hoog in de toren van Meyster’s Buiten. Bijna een eeuw rook dit gebied naar de lijnolie en soja van Cereol, de fabriek aan het Merwedekanaal. In 2002 konden de wasknijpers van de neuzen. Cereol sloot zijn poorten.

Hijskraan

Nu ruikt het naar appeltaart, dankzij de gastvrijheid van Marlous (67) en Gert (69). Ze zijn zielsgelukkig met hun appartement. Met zijn 123 m2 binnen- en 55 m2 buitenruimte is het stukken groter dan het op papier leek: “Niks paste nog. Alles verzoop in de ruimte”, zegt fiscaal jurist en voormalig strafrechter Gert. Nu hebben ze een nieuwe eettafel. Tweehonderdvijftig kilo eikenhout. Drie meter lang, dik als een wetboek. “Er moest een hijskraan voor komen. Hij paste niet in de lift.”

Meyster's-Buiten-Utrecht-Heijmans-16.jpg

Marlous en Gert bekijken aan de eikenhouten eettafel de plannen van destijds. In 2011 stapte Marlous in de klankbordgroep van Meyster’s Buiten.

Begin deze eeuw vlogen hun kinderen uit. Ze besloten andere huisvesting te zoeken. Maar wel in Oog in Al. In 2011 stapte Marlous in de klankbordgroep van Meyster’s Buiten, de binnenstedelijke herontwikkeling op het oude fabrieksterrein. “In de klankbordgroep zaten zo’n vijftien belangstellenden. Iedereen was welkom. Je hoefde geen definitieve koper of huurder te zijn.” Drie- à viermaal per jaar vergaderde het gezelschap met Heijmans, VORM, Blauwhoed en de architect over gebiedsinrichting en bouwkundige keuzes.

Voetnoot

Spannend, zo’n co-creatie? Ach, Marlous kan wat hebben: ze werkte 31 jaar op de opname-afdeling van een ziekenhuis. “Eerlijk gezegd had ik weinig verwachtingen bij co-creatie. Maar het is goed bevallen. We konden veel ideeën aandragen. De onderwerpen liepen uiteen van comfort en materiaalkeuzes tot aan entree en beplanting.” Met een voetnoot van Gert: “Co-creatie kan gelijkwaardigheid in kennis en expertise suggereren. Dat is niet zo. Wij zijn geen architecten of bouwers. Maar dat hoeft ook niet. Ik vind het juist plezierig dat je met deskundigen aan tafel zit.”

Ongewoon

Een bijspijkercursus socializen hadden de Meyster’s Buiten-kopers allerminst nodig. Velen kenden elkaar al jaren uit Oog in Al. Evenementen die Heijmans organiseerde – van eetfeestje met kok tot pannenbierparty – verstevigden de verbondenheid tussen de betrokkenen. Gert: “We voelden sterk dat Heijmans aandacht voor ons had. Dat vond ik ongewoon, het riep zelfs een voorzichtig wantrouwen op.” Maar het vertrouwen won. Heijmans heeft de doelgroep van grotendeels hoopopgeleiden ook goed ingeschat, concludeert Gert. “In een proces van co-creatie kun je ze beter mee hebben dan later tegen je krijgen.”

“We voelden sterk dat Heijmans aandacht voor ons had. Dat vond ik ongewoon, het riep zelfs een voorzichtig wantrouwen op.”

Averechts

De co-creatie leverde ook gedeelde smart op. Want de totstandkoming van Meyster’s Buiten was een oefening in geduld. Enkele tegenslagen: de recessie die kopers kopschuw maakte; een brand die in 2008 de Cereol-fabriek – het hart van de herontwikkeling – verwoestte; juridische stroperigheid. Voor het laatstgenoemde zorgde één bewoner van Oog in Al. “Bezwaar maken is ieders goed recht”, weet Gert als geen ander. “Maar de stagnatie was enorm. Het project liep ook bijna provinciale en Europese subsidies mis.” Heijmans bood juridisch weerwerk, maar de bezwaarmaker was zo knoestig in zijn overtuiging dat elk tegenspel averechts uitpakte.

Cavalerie

Gelukkig bewees co-creatie ook hier zijn verbindende kracht. Gert: “Ik heb tegen Heijmans gezegd: ‘Mag ik met die man praten?’ Dat kon. Ik heb drie, vier gesprekken met hem gevoerd. Langzaam won ik zijn vertrouwen. Hij bleek net als ik cavaleriebloed in de aderen te hebben. Ook dat hielp. Uiteindelijk heeft hij van hoger beroep afgezien.” In 2012 mocht de Regelende Rechter de eerste paal de grond in drijven. Letterlijk een pijler in zijn leven. Hij wijst naar de hoek van de woonkeuken. Opgewekt: “Daar zit-ie.”

Kan Heijmans nog lessen in co-creatie leren? Ja, zegt Marlous. Ze zou nog meer vrijheid binnen de gestelde kaders willen. “Sommige zaken lagen vast. Nog een puntje: “Af en toe was er eigenlijk te weinig te vergaderen– vanwege de stagnatie in de procedures. Dan had je het enkel over armaturen en naambordjes.”

Buurman

Bij het Franse balkon staat de fauteuil van Gert. Met zicht op Lombok, de monumentale sluizen en de gerenoveerde Cereolfabriek. In dat complex zit onder meer een school, bieb, theaterzaal en niet te vergeten restaurant Buurten. “Het is er vrijwel altijd vol. Als ik wil reserveren, zeg ik meestal: ‘Met de bovenbuurman.’ Dat scheelt soms.”

Van alle 121 appartementen en herenhuizen in Meyster’s Buiten is dit hun gedroomde stek. Een tuin missen Gert en Marlous niet. In lente en zomer bivakkeren ze in hun huisje op een eiland in de Loosdrechtse Plassen.

Meyster's-Buiten-Utrecht-Heijmans-10.jpg

Gert en Marlous genieten van hun grote dakterras, maar vinden het spijtig dat het nieuwe stadskantoor het zicht op de Dom belet.

Dromen

Eén wens. Gert wijst naar de horizon. De rechtertoren van het nieuwe stadskantoor in de verte belet het zicht op de Dom. Spijtig, vindt het echtpaar. Ze zijn in de Dom getrouwd, Gert was er lange tijd gids. Hij kijkt nog eens naar het verfoeide kantoor. Opeens gloeit er hoop in zijn ogen. Zou Heijmans dat ding niet kunnen afbreken? Oud-rechter Gert levert de bewijslast: van co-creatie ga je heerlijk dromen.