Hoe staat het met... EMA

Gebouw in een groeispurt

In het woud van bouwkranen op de Amsterdamse Zuidas verrijst een opvallend smal betonnen bouwwerk. Volgend jaar november zetelt hier het European Medicines Agency, kortweg EMA. Het tachtig meter hoge kantoor biedt dan plaats aan 900 medewerkers. Projectdirecteur Frans Rombouts en zijn team werkten in shifts de klok rond om de kern op tijd op hoogte te krijgen en het project op tijd op te leveren.  

26 oktober 2018

“Die tijdsdruk vind ik te gek. Het is een prachtige uitdaging om in zo’n korte tijd een kantoor te bouwen waar je normaal twee keer zo lang over doet”, zegt Frans Rombouts met een grote glimlach op zijn gezicht. Trots kijkt hij naar de betonkern die er nu staat. “Op 8 maart zijn we gestart met ontwerpen. Normaal duurt deze fase ruim acht maanden. Bij ons was het definitieve ontwerp in een half jaar klaar. Ongekend en nog nooit vertoond in Nederland.”

EMA_klein_9.jpg

Bouwcombinatie

Deze klus wordt geklaard door een intensief samenwerkingsverband tussen twee bedrijven. Frans Rombouts: “Het Rijksvastgoedbedrijf heeft de opdracht gegund aan Dura Vermeer. Dura Vermeer heeft de opdracht vervolgens uitbesteed aan Bouwcombinatie EMA, die bestaat uit Dura Vermeer en Heijmans. Er is geen strikte scheiding. We ontwerpen en bouwen het echt samen. Dura Vermeer houdt zich voornamelijk bezig met alle voorbereidingen en verzorgt de dagelijkse leiding op de bouwplaats. Het risicomanagement ligt voornamelijk bij Heijmans, daarnaast ook installatietechniek en onderhoud.”

Snelheid maken

Het bouwproces loopt anders dan normaal. “Omdat een normale ontwerpfase te lang duurt, hebben wij deze fase in drie stukken verdeeld. De kern, gevel en de afwerking/inrichting zijn vanaf het begin opgeknipt, waardoor het voorlopige ontwerp, definitief ontwerp en uitvoeringsontwerp van verschillende onderdelen door elkaar lopen. Zo konden buiten de heipalen al de grond in terwijl we op andere onderdelen het definitieve ontwerp nog aan het uitwerken waren.”

Om de strakke deadline te halen is de betonkern gebouwd met glijbekisting. “Het is dé ideale oplossing om veel snelheid te maken. Intussen hebben we de technische details van de staalconstructie uitgewerkt.” Het betonwerk is volgens planning verlopen. “Op 30 juli zijn we begonnen met het samenstellen van de glijbekisting, veertien dagen later was de eerste stort”, vervolgt Frans. “Bovenin werkten twee ploegen vierentwintig uur per dag in shifts van twaalf uur. Kraanmachinisten en mensen beneden op de bouwplaats werkten in drie shifts van acht uur. De kern groeide tien centimeter per uur, dat is een verdieping per dag. Half september was de kern klaar.”

EMA_klein_6.jpg

Geen prefab

Naast de ongekende snelheid van het bouwproces, is ook de logistiek een uitdaging. “Je hebt vierentwintig uur per dag aanvoer van beton en wapeningstaal”, legt Frans uit. “Denk bijvoorbeeld aan materialen voor het glijbekistingproces. Normaal komen de wapeningsnetten prefab aan. Dat gaat niet met een glijkist. Pas boven vlechten we de wapeningsstaven aan elkaar. Alles wat daarvoor op de bouwplaats werd geleverd, werd binnen vierentwintig uur verwerkt. Zo ook de staalplaten die we boven in het beton hebben geplaatst. Daarbij hebben we in hetzelfde tempo als de kist klom, de liggers van de vloer er tegenaan gelast.”

Nu de kern af is, is de staalconstructie de volgende stap. Dit gaat iets minder snel dan de glijbekisting. “Ik verwacht een verdieping per week. Begin volgend jaar starten we met de gevelconstructie. Zodra deze af is, start de afwerking.”

Ontwerpen en uitvoeren tegelijkertijd

Op dit moment zijn nog niet alle bouwkundige onderdelen (zoals wanden, vloeren en plafonds) gereed in het ontwerp. Volgens Frans is dit voor de opdrachtgever best spannend, omdat ze niet nu niet precies weten hoe het kantoor eruit gaat zien. “Normaal verwerk je de feedback van een opdrachtgever van te voren in het ontwerp. Nu bespreken we eventuele aanpassingen op de bouwplaats met de klant. Dat is een uitdaging, maar we kunnen niet anders omwille van de korte bouwtijd.” Om de kans op dit soort aanpassingen zo klein mogelijk te houden, zijn er direct na het verstrekken van de opdracht diverse sessies geweest met Rijksvastgoedbedrijf en de bouwcombinatie. “Op deze manier proberen Heijmans en Dura Vermeer de hiaten tussen de wensen van de klant en de ideeën van de bouwcombinatie inzichtelijk te maken. Sinds kort sluit ook EMA aan bij deze gesprekken.”

Hoe werkt glijbekisting?
Hoe werkt glijbekisting?
Hoe werkt glijbekisting?

Spik en span

Het nieuwe kantoor wordt straks het Europese centrum op het gebied geneesmiddelen en wetenschap. Niet voor niets komen er vele vergader- en conferentiezalen op de eerste vier verdiepingen van het gebouw. “Jaarlijks ontvangt EMA ongeveer 36.000 bezoekers en zijn er 500 à 600 internationale vergaderingen. De akoestiek in deze ruimtes moet perfect zijn. Ook zitten deze zalen boordevol met moderne av-systemen. Daar zit technisch gezien een heleboel werk in. Deze zalen moeten echt spik en span zijn.” De komende maanden staat de bouw nooit stil en blijft het tempo zeer hoog. Volgend jaar november staat immers de eerste vergadering gepland die in het nieuwe kantoor zal plaatsvinden.