Hoe staat het met... Drinkwaterleiding Loosbroek-Oss

Sturen van het water

Over de lappendeken van akkers en weilanden tussen Heesch en Oss kronkelt een dikke witte slang door het Brabantse landschap. Hij duikt onder, komt boven en wordt steeds langer. Door een boomgaard, langs een Mariakapelletje en onder de A59 door. Collega en werkvoorbereider Luuk Jacobs kan de route van de stalen leiding dromen, maar kijkt nog steeds met verbazing naar het reizende circus dat met de slang meereist. "Het hele landschap gaat hier op z’n kop voor een primaire levensbehoefte: goed drinkwater."

12 maart 2018

Na een gewonnen aanbesteding is Heijmans al een half jaar aan de slag voor Brabant Water, met een project dat drie jaar is voorbereid: het aanleggen van een nieuwe en verwijderen van de oude hoofdwaterleiding vanaf het pompstation in Heesch, onder de A59 bij Oss door richting Ruwaardsingel, om de leiding daar weer aan te sluiten op de bestaande waterleiding. Een traject van 5,6 kilometer uitgevoerd met een stalen leiding van deels 700 en deels 800 mm doorsnede.

Drinkwaterleiding Loosbroek - Oss Luuk Jacobs.jpg

Werkvoorbereider Luuk Jacobs met zijn collega Jasper Besselink.

Uitzonderlijk project

"Een uitzonderlijk project, want Brabant Water legt relatief weinig stalen leidingen aan. En dan ook nog zo’n lang tracé, dat komt bijna niet voor", vertelt Luuk, terwijl hij over onverharde wegen tussen de akkers naar de werkstrook rijdt. "Juist omdat we bij mensen op het land werken, is het zaak om ons strikt aan de 30 meter brede werkstrook te houden. Daarbinnen vinden alle werkzaamheden plaats: het afgraven van de grond, het realiseren van de bemaling, het klaarleggen en aan elkaar lassen van de buizen, het testen, isoleren en vervolgens in de grond leggen van de leiding."

Kwaliteit testen

Even later zet Luuk zijn auto stil bij een van die werkstroken, die diagonaal een akker doorkruist. Oranje pompen werken hard om het grondwater vanuit de sleuf in het naastgelegen slootje te krijgen. Daarnaast liggen de stalen buizen al klaar. "Als de sleuf droog is, worden de buizen per twee of drie aan elkaar gelast, geïsoleerd en met een kraan in de sleuf gelegd. Daar worden de stukken aan elkaar gelast, waarna het gat gedicht wordt en de bemaling uit gaat", legt hij uit.

Drinkwaterleiding Loosbroek Oss 17.jpg

Voordat Heijmans delen van het traject oplevert, testen ze samen met Brabant Water de kwaliteit van het water. "We ‘spuien’ de buizen, dat is het schoonmaken van de leidingen met water. Vervolgens testen zij of het water bacteriologisch schoon is. Zo ja, dan leveren we op."

Boring in vogelvlucht
Boring in vogelvlucht
Boring in vogelvlucht

Dertig meter onder de A59

Want naast 3,8 kilometer open ontgraving wordt 1,8 kilometer van het tracé geboord, verdeeld over vijf stukken. Een paar akkers verderop laat Luuk de leiding zien die klaarligt voor de grootste uitdaging van het project: een boring van 750 meter onder de A59 door, die een paar weken later zal plaatsvinden. 

Drinkwaterleiding Loosbroek Oss video.jpg

"Deze buizen, die op dit stuk van het traject 700 mm doorsnede zijn, zijn hier in het veld aan elkaar gelast. Omdat de buizen aan de binnenkant een cementcoating hebben tegen corrosievorming, moeten ze bij de las ook inwendig worden aangesmeerd. Pas als de lasnaden gecheckt zijn, gaat de isolatie om de naden. Vervolgens wordt de boorstreng op druk getest door middel van water en kan de leiding het boorgat in", legt Luuk uit.

Meer weten over horizontaal gestuurd boren?

Terwijl de 750 meter lange leiding klaargemaakt wordt, ligt aan de andere kant van de snelweg de boorkop klaar, naast een enorme stapel boorstangen. "Die boorkop heeft een doorsnede van 250 mm en boort zich op dertig meter diepte een weg onder de A59 door, met de boorstangen achter hem aan. Aan de overkant wordt de boorkop afgekoppeld en een ruimer aangekoppeld, met een diameter van 900 mm. Die wordt er in drie dagen doorheen getrokken en maakt het boorgat groter," blikt Luuk vooruit.

Drinkwaterleiding Loosbroek Oss 15.jpg

Kattenrug opzetten

Bij het vervolgens intrekken van de buis door het boorgat, komt heel wat kijken. De leiding moet met een hoek van ongeveer tien graden de boorgang in. Omdat de gelaste buis geen knik mag maken, wordt er een kattenrug gecreëerd: meerdere telekranen tillen de leiding op en houden die in een boog omhoog, zodat de leiding in een vloeiende beweging het boorgat in kan.

"Omdat het boorgat open is en de grond stabiel moet blijven, is het intrekken van de leiding een operatie die in één fase moet gebeuren. We trekken de leiding in met ongeveer 100 meter per uur, dus de leiding onder de A59 door is een flinke operatie."