Hoe staat het met... De Schoone Ley #2

Natte palen

In hartje Den Haag ontwikkelt en bouwt Heijmans een ondergrondse parkeergarage van twee verdiepingen voor 800 auto’s. Daar bovenop komen appartementen. We duiken onder het maaiveld met projectmanagers Peter Korpel en Peter Benschop.

14 mei 2019

Het geluid van stromend water weerkaatst tegen het kale beton. Regenwater klettert door kieren de lege parkeergarage in. “De weersomstandigheden zijn ons niet gunstig gezind”, zegt Peter Korpel. Samen met Peter Benschop is hij namens Heijmans verantwoordelijk voor de bouw van de parkeerkelder onder het project De Schoone Ley.

Met een oppervlakte van 11.000 vierkante meter is het de grootste ondergrondse garage die Heijmans ooit heeft gebouwd. De Schoone Ley bestaat uit een mix van ruim 400 eengezinswoningen en appartementen, bestaande uit zowel koop- als huurwoningen. Eind 2017 begon Heijmans met het bouwrijp maken van het terrein.

Drijvende kelder

“Afgelopen winter hadden we veel last van sneeuw en smeltwater. Nu regent het onafgebroken. Het water verdwijnt onder de bouwkuip de grond in. Dit stopt zodra de garage wind- en waterdicht is. Dan zetten we hier binnen een paar kachels neer om de boel te drogen.”

“We pompen het grondwater onder de kuip weg”, vult Peter Benschop aan. “Als we dit niet doen, bestaat de kans dat de kelder gaat drijven. Pas bij vijf woonlagen staat er voldoende gewicht op de kelderbak en gaat de pomp uit.”

20181219_heijmans_schoneley_haga_dsc8641.jpg

Trillingen meten

Pal naast de bouwkuip staat het HagaZiekenhuis. Hier huist een belangrijke regionale Polikliniek voor Oogheelkunde. Omdat de meeste operaties hier onder een microscoop gebeuren, is zelfs de kleinste trilling uit den boze. In het ziekenhuis hangen daarom op strategische plekken zeer fijngevoelige trilling meetapparatuur, weet Benschop. “Bij de registratie van een te hoge trilling leggen we de bouw direct stil.”

Holle buizen

Palen de grond in heien gaat niet geruisloos en levert trillingen op. Omdat het ziekenhuis geen hinder mag ondervinden van de werkzaamheden, schroeft Heijmans in plaats van een geheide paalfundatie, daarom ruim 800 grondverdringende schroefinjectiepalen de grond in. Dit zijn holle buizen met een zogenaamde 'verloren punt'. Korpel: “Na het boren hangen we de stalen wapeningskorf in de buis en storten er beton in. Vervolgens trekken we de buis met korte oscillerende draaibewegingen uit de grond. Op deze manier is er geen overlast voor omgeving door geluid en trillingen."

"Ook gebruiken we geen traditionele, stalen damwanden, maar frezen we een soort sleuven die we injecteren met beton,” vervolgt Benschop. “Deze Concrete Soil Wand (CSM)-techniek is ook trillings- en geluidsarm.”

Omgevingsteam

In hartje Den Haag werken levert logistieke uitdagingen op. Het bouwteam heeft te maken met de bekende binnenstedelijke uitdagingen, zoals veel omwonenden, een druk openbaar vervoersknooppunt en veel verkeersbewegingen. Daarom is de omgeving vanaf de ontwikkelingsfase bij het project betrokken. Benschop: “Het omgevingsteam bestaat uit mensen van het ziekenhuis, omwonenden en onze eigen omgevingsmanager. Deze aanpak werkt goed. Het aantal klachten is op één hand te tellen.”

20181219_heijmans_schoneley_haga_dsc8674.jpg

Drie heistellingen

Het project De Schoone Ley is tot nu toe een succes. De bouw van de parkeerkelder ging goed, de bouw van de woontoren is gestart en op dit moment zijn een groot deel van de Heijmans appartementen verkocht. Het is lekker werken als alles volgens planning verloopt, met een prettige samenwerking tussen de verschillende Heijmans-afdelingen, aldus de heren. Het projectteam heeft met alle betrokken partijen de LEAN-systematiek gebruikt, wat er voor zorgde dat alle mijlpalen zijn behaald.

Door de strakke planning waren Benschop en Korpel genoodzaakt gelijktijdig de grond- en waterkerende constructies en de paalfundaties te maken. “Op een gegeven moment stonden we met drie heistellingen en een CSM-machine in de bouwkuip,” vervolgt Korpel. “Dit vraagt veel onderlinge afstemming.”

20181219_heijmans_schoneley_haga_dsc8620 (1).jpg

Nog vaker de grond in

De grondprijs is hoog. Bovengronds is de ruimte voor auto’s beperkt. Ondergronds gaan is de enige optie. Peter Korpel denkt daarom dat de vraag naar ondergronds bouwen gaat toenemen. “Door ruimtegebrek gaan we steeds dieper de grond in. Zwaardere constructies vereisen diepere fundaties. In Rotterdam zijn ze nu bezig met een fundatie op -75 meter NAP. We bouwen ook steeds dichter tegen bestaande gebouwen aan. We moeten dus steeds vaker trillingvrij en geluidsarm funderen.”

"Wij zijn hier bijna klaar. De ondergrondse kelder is tot op het maaiveld teruggebracht. Het dak zit erop. Op onze kelder bouwen onze collega's van Woningbouw nu verder aan de appartementen. In de eerste helft van 2020 beginnen we met opleveren.”