Hoe staat het met... Catharina ziekenhuis

Wedergeboorte van een ziekenhuis

Om patiënten meer ruimte en comfort te bieden, renoveert het Catherina Ziekenhuis in Eindhoven zowel het beddenhuis als het polikliniekgebouw. Nu, op een derde van de operatie, vertelt projectleider Bert Pieters over de logistieke uitdagingen bij het renoveren van een operationeel ziekenhuis.

13 mei 2015

De renovatie van polikliniekgebouw A bestaat uit vijf bouwlagen waarvan de bovenste vier verdiepingen compleet vernieuwd worden. Het beddenhuis (Gebouw H) ondergaat een grondige verbouwing, waarbij het in de toekomst enkel nog als beddenhuis wordt gebruikt en specialismen zoals het hartcentra en de intensive care elders op het terrein worden ondergebracht. Belangrijk aandachtspunt tijdens alle werkzaamheden is de planning en doorgang van primaire processen van het ziekenhuis.

Catharina-Ziekenhuis-Eindhoven-Heijmans-16.jpg

Gebouw H wordt grondig verbouwd, waarbij het in de toekomst enkel nog als beddenhuis wordt gebruikt.

Schuifplan

Heijmans is binnen een bouwcombinatie verantwoordelijk voor het bouwkundige deel van de renovatie die startte in 2014 en naar verwachting eind 2017 gereed is. Projectleider Bert Pieters: “We werken tegelijk aan het interieur van beide gebouwen.” Een logistieke ‘tour de force’ die erg nauw komt door de behandelingen en operaties die nog in de gebouwen gepland staan en het aantal bedden dat het ziekenhuis beschikbaar moet hebben.

Bert: ”Daardoor kunnen we niet zomaar ons eigen plan trekken en werken we in fasen. Tijdens elke renovatiefase pakken we één of meerdere afdelingen tegelijk aan.” Door het ziekenhuis is een schuifplan uitgewerkt met in totaal zes fases. “We zijn net gestart met fase drie; verdieping negen aan de westzijde van het beddenhuis en de begane grond van het polikliniekgebouw. Als we op een verdieping aan het werk zijn wordt altijd de verdieping eronder als bufferzone leeggemaakt. Zo blijven we bewust ver van afdelingen vandaan die nog in bedrijf zijn.”

Scheiden van bouwstromen

De werkzaamheden hakken er letterlijk en figuurlijk stevig in. Bert: “Afdelingen worden volledig gestript. Wanden, vloeren en plafonds worden verwijderd waarna alleen het betonnen casco overblijft. Dan beginnen we weer op te bouwen. We gieten vloeren, plaatsen wanden en brengen nieuwe systeemplafonds aan.”

De activiteiten van operationele afdelingen kunnen echter ongestoord doorgaan. Daar wordt continu rekening mee gehouden. Bert: “We werken per vleugel, dus halve verdiepingen, waardoor je te maken krijgt met patiënten- en bezoekersstromen. Het liefst heb je de hele verdieping beschikbaar maar er blijft altijd een deel in bedrijf.” Bouwgebieden worden, om overlast te voorkomen, fysiek afgeschermd door middel van (brandwerende) stofschotten. Aan de ene kant van een verdieping bevinden zich bezoekers en patiënten, aan de andere kant zijn wij aan het werk. Om stromen van elkaar te scheiden en overlast te beperken, maken we naast de stofschotten, gebruik van een personen- en goederenlift aan de buitenkant van het ziekenhuis.”

Hak- en boortijden

Rust is essentieel voor het genezingsproces van een ziekenhuispatiënt. “Daarom mag er in het beddenhuis slechts een paar uur per dag gehakt en geboord worden”, vertelt Bert. “We hebben strikte tijden waar we ons aan houden. Werkzaamheden die veel lawaai veroorzaken mogen alleen ’s ochtends en ’s avonds plaatsvinden rond etenstijd.” Ook aan de veiligheid van patiënten en bezoekers is gedacht. “Op de verdiepingen waar we werken hangen thermische brandmelders die afgaan als de omgevingstemperatuur boven een vooraf ingestelde waarde komt. Ook maken we gebruik van speciale calamiteitenborden. Deze zijn voorzien van diverse middelen waaronder een brandblusser en een telefoon om snel een calamiteit te kunnen melden. Na elke werkdag wordt door onze brandwacht, samen met een beveiliger van het ziekenhuis, een ronde gelopen om de brandveiligheid van ons werkgebied te controleren.”

Sloopploegen

Na iedere opgeleverde fase start het ziekenhuis met inhuizen en inrichten. Tegelijkertijd worden afdelingen voor een nieuwe fase leeggehaald. Patiënten worden gedurende deze periode verplaatst, hiervoor wordt steeds vier weken vrijgemaakt. Bert: “Gedurende deze periode liggen onze werkzaamheden op de bouw stil. Wel bereiden we ons voor op een volgende fase en letten daarbij op de planning.”

Een strakke planning is het fundament voor deze complexe logistieke operatie. Toch is het interessant voor het ziekenhuis om de renovatie eerder dan gepland gereed te hebben. Bert: “Met Lean proberen we processen te verbeteren en de bouwtijd te verkorten. Hoewel we na elke renovatiefase vier weken moeten wachten op het inhuizen, heeft sneller bouwen toch zeker nut. De planning voor het inhuizen kan namelijk mee verschuiven.” Een voorbeeld van Lean is het werken met zogenaamde ‘daily stands’, ofwel dag starts. “Vanuit de bouwcombinatie werken we met meerdere partijen samen. Planningen moeten goed op elkaar blijven aansluiten. Dat borgen we onder andere door de dag starts, waarbij we met elkaar de planning van de vorige dag en aankomende dag bespreken. Hierdoor creëer je een lopende trein en optimaliseer je processen met tijdwinst als resultaat.”

Lean bouwen is in feite slimmer bouwen, waardoor je een aanmerkelijke doorlooptijdverkorting bereikt. Niet door sneller of harder te werken dus, maar door de zaken slimmer aan te pakken. Een van de belangrijkste elementen daarbij is dat het hele complexe project wordt opgesplitst in een aantal kleinere deelprojecten. Op die manier verminder je het effect van een eventuele fout en gaat de leercurve steil omhoog.