Hoe staat het met... A12 tussen Ede en Grijsoord

Stick to the plan

Tussen Ede en Grijsoord wordt de A12 over een lengte van 11 km verbreed van 2x2 naar 2x3 rijstroken. Het traject bevat acht grote kunstwerken en loopt dwars door de Veluwe. In de opdracht die Heijmans voor Rijkswaterstaat uitvoert is beloofd verkeer, dieren, natuur en omgeving zo min mogelijk te hinderen. Projectmanager Mario Rodriguez Hubregtse vertelt hoe die toezeggingen in de praktijk worden gerealiseerd - en waar mogelijk geoptimaliseerd.

24 februari 2016

Dassen en vleermuizen

De verbreding van de A12 startte in de zomer van 2014 met de ontwerp- en voorbereidingsfase. In mei 2015 is begonnen met de fysieke werkzaamheden aan de kunstwerken. Mario: “In beide rijrichtingen is reeds de eerste laag asfalt voor de derde rijstrook aangelegd. Ook het verbreden van vier bestaande onderdoorgangen is voltooid.” In de opdracht had Heijmans gegarandeerd dat de onderdoorgangen voor fietsers, voetgangers, ruiters en dieren toegankelijk zouden blijven. Mario: “We wilden containers plaatsen voor de doorgang en afscheiding van onze werkzaamheden. Wat bleek? Paarden durven niet door een container te lopen.” Er werd een andere oplossing bedacht voor de ondersteuning van het dek en er werden verkeersregelaars ingeschakeld. Ook het plaatsen van de damwanden was een puzzel. Mario: “Overdag mocht dat niet in verband met het hinderen van het autoverkeer op de A12. Maar 's nachts reizen juist de dassen en de vleermuizen. We werkten dus aan de damwanden tussen vijf en acht uur 's ochtends.”

A12VEG-1-2000.jpg

De N224 kruist hier de A12 bij de aansluiting Oosterbeek. Er wordt een nieuw viaduct gebouwd. De oude Wolfhezerbrug is tijdelijk verschoven om het verkeer er overheen te kunnen leiden.

Viaduct N224

De A12 wordt breder, dus moet het viaduct voor de provinciale weg N224 – die de A12 kruist - ook breder worden. Mario: “De toezegging was het verkeer van de N224 zo min mogelijk te hinderen. In de opdracht was hiervoor bedacht het complete dek van het viaduct van de N224 opzij te schuiven, een zogenaamde ‘bypass’, waardoor het verkeer kon blijven rijden. De oorspronkelijke fundamenten van het viaduct kon zodoende verbreed worden. Het verkeer over de N224 werd hierdoor alleen tijdens het schuifweekend gestremd. Het plan is opgevolgd, met als optimalisatie dat de schuifbanen niet door boorpalen maar door geheide palen ondersteund worden. Dat gaat sneller, dus wederom minder overlast voor het verkeer.”

A12VEG-13-2000.jpg

Voor het nieuwe viaduct in de N224 (Oosterbeek) wordt het tussensteunpunt gebouwd in de middenberm van de A12.

A12VEG-17-2000.jpg

Het 60 jaar oude viaduct van 1.770 ton zwaar is in één weekend zo'n 30 meter boven de A12 verschoven om er een nieuw brugdek te kunnen bouwen.

Ook bij het viaduct over het de spoorlijn Arnhem-Utrecht is meer bereikt dan beloofd. Mario: “Eerst zijn links en recht van het bestaande viaduct delen van het nieuwe viaduct gebouwd, zodat we het verkeer op de A12 hierover kunnen leiden. Vervolgens kon het tussengelegen oude viaduct gesloopt worden. Het plan was om het oude dek in delen te zagen en die er in een treinvrij weekend uit te hijsen.” Dat zagen veroorzaakt water en zaagstof. In de opdracht was een extra treinvrije nacht ingeroosterd om geulen te installeren die dat zouden opvangen.

Mario: “Uiteindelijk hebben we het anders gedaan: we zaagden de delen niet helemaal door, maar lieten vijf centimeter over. Dat laatste stukje hebben we doorgezaagd in het treinvrije weekend waarin we de delen eruit hesen. Diezelfde nacht konden we het spoor schoonspuiten.” Winst: een treinvrije nacht minder dan gepland. Voor de overige treinvrije nachten waarin het viaduct gesloopt zou worden had Heijmans bij de NS nagevraagd op welke nachten er sowieso geen treinen reden. Mario: “We hebben van deze reeds geplande nachten gebruik kunnen maken, en zo als het ware meegelift.” Resultaat: geen extra hinder voor de treinreiziger en een tevreden ProRail.

Puzzel

De belangrijkste toezegging in de opdracht is dat de A12 slechts één keer per rijrichting volledig wordt afgesloten. In het weekend van week 20 gaan de rijstroken richting Arnhem dicht, in week 24 die in richting Utrecht. Mario: “In die twee weekenden moeten bij verschillende tunnels en viaducten alle puzzelstukken in elkaar vallen.” In de buurt van Bennekom - waar nu naast de A12 een tunnelbak wordt gebouwd - wordt tijdens zo'n weekend een onderdoorgang gegraven voor een toekomstige weg die onder de A12 door zal gaan. De tunnelbak wordt tijdens de weekendafsluiting in de A12 geschoven. Tevens wordt de grond weer aangevuld en de weg wordt direct geasfalteerd. Ook de werkzaamheden bij de N224 bereiken dan het spannendste moment. Tijdens elke weekendafsluiting wordt een deel van de bypass gesloopt. Mario: “Honderden mensen zijn dan in touw. Het moet namelijk op tijd af zijn, maandagochtend gaat de weg om 5 uur weer open.”

A12VEG-4-2000.jpg

Naast de A12 wordt een tunnelbak gebouwd die straks in één weekendafsluiting onder de A12 wordt geschoven.

Stick to the plan

Rond de zomer van 2016 rijdt het verkeer over drie rijstroken in elke richting. Echter, voor Heijmans is de klus dan nog niet afgerond. Mario: “We hebben getekend voor 16 jaar onderhoud. Ook dat is iets waar we rekening mee hebben gehouden: hoe beter de kwaliteit, hoe minder onderhoud, hoe minder overlast ook in de toekomst.” Want ook daarbij betekent ‘stick to the plan’: goed werk, weinig hinder.