Appen met Ivar Diekerhof

Een huis, uniek uit de fabriek

De kraamkamer van het wonen van de toekomst is het Woningbouwatelier in Almere. Almere is hét living lab, waar gemeente Almere, provincie Flevoland en de Rijksoverheid het programma 'Almere 2.0 Vernieuwend Wonen' uitrollen. Met als resultaat vernieuwende woonconcepten die je straks overal ziet. We vragen atelierleider Ivar Diekerhof, specialist stedelijke vernieuwing, vastgoedontwikkeling en co-housing, naar zijn vergezichten. 

Ivar Diekerhof

Woningbouwatelier

Marit Overbeek

Online storyteller

23 januari 2018

Marit

Hoi Ivar, welke ontwikkeling springt het meest in het oog op de woningmarkt? 

Ivar

Dat de focus op de eindgebruiker verdwijnt. Natuurlijk is het gunstig voor veel partijen in de bouw dat de woningmarkt is aangetrokken. Maar waar blijft echt vraaggericht ontwikkelen en bouwen?

Marit

Wat doen jullie daaraan in het Woningbouwatelier? 

Ivar

Wij roepen beleidsmakers op de markt te vragen om woonconcepten waarin de gebruiker invloed heeft. Zoals in dit opinie-artikel, waarin we overheden vragen gronden eerlijk te verdelen, zodat zelfbouw niet alleen in crisistijd plaatsvindt.

Marit

Hoe kunnen bouwbedrijven vraaggericht bouwen? 

Ivar

Digitalisering van het bouwproces maakt 'mass customization' oftewel personalisatie mogelijk zonder dat het complex of duur hoeft te worden. Het is een kans voor bouwers. 

Ivar

Dus naast bimmen, ook digitaal produceren en assembleren: een huis, uniek uit de fabriek! Het WikiHouse laat zien hoe dat kan.

Marit

Wat is dat, een WikiHouse? 

Ivar

Een innovatief open source bouwpakket dat voor iedereen op het web toegankelijk is. Maak een nieuw ontwerp of verbeter een bestaand ontwerp, zaag het digitaal uit en zet het met je familie en vrienden – of samen met een bouwer – in elkaar. Dat is WikiHouse. In andere woorden: een huis dat de gebruiker naar eigen inzicht vormgeeft en zelf digitaal produceert.

Ivar

In Almere zetten we het eerste Nederlandse exemplaar neer. Kijk, hier zie je dat de fundering al ligt. 

Marit

Tof! Wanneer breekt vraaggericht bouwen ook buiten Almere echt door?

Ivar

Het is al doorgebroken, maar het heeft wel een steuntje in de rug nodig in een markt die momenteel niet wordt bepaald door de vraag. Overigens niet alleen maar in het belang van de bewoners.

We zijn er van overtuigd dat wanneer we in de volgende crisis belanden, de bouwbedrijven die zich digitaal vraaggericht bouwen eigen hebben gemaakt, overeind blijven.

Marit

Welke andere trends zie je?

Ivar

Dat grenzen tussen publiek en privé veranderen en andere woonvormen opkomen. ‘Wonen as a service’. Wonen wordt flexibeler, woongebouwen adaptiever. Het gedeelte van de woning dat echt van jou is wordt kleiner en wat je deelt meer. 

Ivar

Dit zie je vooral in steden, waar huizen duurder en kleiner zijn, en waar bewoners vaak functies delen met anderen in het gebouw of in de buurt. Is naast een kwestie van beter betaalbaar, ook een lifestylekeuze.

Buiten de Randstad zijn vierkante meters gewoon in trek.

Marit

Gaan we toe naar situaties die we kennen uit Amerikaanse tv-series, zoals gedeelde wasruimtes? 

Ivar

Ja, want is het nodig om in elke woning een wasmachineaansluiting te maken? Shared services zijn een uitkomst in kleine stadshuizen, en bevorderen ook het gemeenschapsgevoel.

Ivar

Met het Barbapapahuis op de afgelopen Dutch Design Week gaf architect Winy Maas van MVRDV al aan dat woongebouwen gemakkelijker aan te passen zouden moeten zijn aan veranderend gebruik. In zijn ontwerp rekken wanden mee of zijn te verplaatsen. 

Marit

Wauw! Wel erg futuristisch. 

Ivar

Vergelijk het met de toekomst van ons autobezit: als we straks zelfrijdende auto’s delen, hebben we slechts vijf procent nodig van het aantal auto’s dat we nu bezitten. Ga eens na wat dat betekent voor onze ruimtelijke ordening. Dan is er ruimte in overvloed! 

Marit

En zullen we in de toekomst duurzamer wonen? 

Ivar

Zeker. Het vervangen van aardgas als verwarmingsmiddel is al een speerpunt van dit kabinet, maar de recente aardbeving in Zeerijp zal deze transitie versnellen.

Ivar

Onder particuliere huizenbezitters is verduurzaming van je huis nu ook onderwerp van gesprek: de buurman heeft zonnepanelen op het dak, en hij kan ook nog op skivakantie! Die lage energielasten zullen veel mensen over de streep trekken.

Marit

Goed nieuws! We hebben nog ruimte voor één trend.  

Ivar

Seniorproof. Het moment dat het huis levensloopbestendig wordt gemaakt, is ook het moment om ‘m te verduurzamen. Ouderen blijven langer thuis wonen en pas als het echt niet meer kan, verhuizen ze naar het verpleeghuis.

Ivar

Hoe maak je nu goeie wijken en huizen voor het groeiende aantal senioren in ons land? Dat was onderwerp van de prijsvraag Who Cares van Atelier Rijksbouwmeester.

Marit

Ja, daar deed Heijmans ook aan mee! We wonnen met Een wijk als thuis voor regio Geleen/Zuid.  

Ivar

Nog gefeliciteerd! Het Woningbouwatelier helpt alle partijen bij de uitvoering van die plannen. 

Ivar

Terug naar de trends: je ziet ook dat de zogenaamde 'nieuwe ouderen', die de middelen hebben, denkkracht en het netwerk, zelf een gemeenschappelijke woonvoorziening regelen, met ingehuurde en zelfs inwonende verpleging.

Marit

Mooi, doehetzelvers! Maar dat kan niet iedereen...

Ivar

Precies. In de participatiemaatschappij zie je een groep ontstaan die het niet zelf redt. Psychiatrische patiënten bijvoorbeeld worden in sociale huurwoningen ondergebracht, en zo aan de zorg van de buren en corporaties overgelaten.

Ivar

Waarom geen begeleid wonen-projecten, waar mensen ook tijdelijk kunnen verblijven om hun leven weer op de rit te krijgen?

Ivar

Kortom: er is nog een hoop te doen in ons Woningbouwatelier!