Langs de Nederlandse snelwegen staat zo'n 5 miljoen vierkante meter aan geluidsschermen, vaak op onbeschaduwde locaties en dicht in de buurt van het elektriciteitsnet. Ze zijn bedoeld voor het beperken van geluidshinder, maar kunnen ook worden benut om zonne-energie op te wekken. Onder de codenaam SONOB (Solar Noise Barriers) is Heijmans in 2014 in een consortium met bedrijven en kennisinstellingen gestart met een project waarin een innovatief modulair zonne-geluidsscherm wordt ontwikkeld en in de praktijk wordt beproefd. In het voorjaar van 2015 wordt het bijbehorende living lab in de Willemspoort te ’s Hertogenbosch geopend. De veldtest zal ten minste één jaar duren. Doel: een haalbare business case voor brede toepassing van zonne-geluidsschermen langs wegen en spoorwegen.

In het SONOB-project wordt verder gekeken dan traditionele oplossingen voor geluidsschermen met zonnepanelen. Onderzocht wordt hoe een zonne-energiefunctie esthetisch, robuust en kostenefficiënt kan worden geïntegreerd in geluidsschermconstructies.

Heijmans_SONOB_Solar_Noise_Barriers_3.jpg
Heijmans_SONOB_Solar_Noise_Barriers_2.jpg

De Solar Noise Barriers zijn zowel langs de snelweg als langs het spoor toepasbaar.

Zonne-geluidsschermen

De eenvoudigste manier om zonne-energie te integreren in geluidsschermen is om het gehele oppervlak van de geluidsschermen met zonnepanelen te bedekken of de panelen bovenop het geluidsscherm te plaatsen. Van deze aanpak zijn diverse voorbeelden te vinden in binnen- en buitenland. Toch vinden deze demonstratieprojecten uit het verleden nauwelijks commercieel vervolg. De aanpak levert namelijk geen sluitende business case op, wordt door stakeholders onvoldoende gewaardeerd en is erg gevoelig voor diefstal en vandalisme.

Doorbraak

Het SONOB-project heeft tot doel een doorbraak te forceren waardoor de markt voor zonne-geluidsschermen aan de gang gekregen kan worden. Hiertoe wordt gewerkt aan innovatieve materialen, een nieuw productontwerp en een eerste functioneel prototype. Bovendien wordt in een living lab-omgeving onderzoek gedaan naar opbrengst, financiële haalbaarheid en acceptatie van stakeholders, zoals weggebruikers, omwonenden, landschapsarchitecten, wegenbouwers en wegbeheerders. Het technische concept is hierbij zeer innovatief. Er wordt uitgegaan van een bestaand geluidsscherm met beproefde geluidswering. Uitgangspunt is dat hier tegen geringe meerkosten een zonne-energiefunctie wordt toegevoegd, die ook onder verticale montage een hoge energieopbrengst geeft. Dit is naar verwachting mogelijk door gebruik te maken van zogenaamde Luminescent Solar Concentrators (LSC’s). Deze technologie wordt in de proef vergeleken met reeds breder toegepaste glazen BIPV (Building Integrated Photovoltaics) panelen.

Living lab

In het project werkt Heijmans samen met Van Campen Industries, Airbus Defence and Space Netherlands, TU Eindhoven, Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) en Solar Energy Application Centre (SEAC). Financiering van het project vindt plaats vanuit eigen bijdragen van de deelnemende bedrijven en met subsidie vanuit de Topsector Energie (TKI Solar Energy en TKI EnerGo). Vanuit samenwerkingsverband SPARK participeert ook de Gemeente ’s-Hertogenbosch in het living lab door kosteloos de locatie ter beschikking stellen en een bijdrage te doen vanuit haar subsidiebudget voor duurzame innovatieprojecten.