Langs de Nederlandse snelwegen staat zo'n 782 kilometer aan geluidsschermen (gegevens 2017), vaak op onbeschaduwde locaties en dicht in de buurt van het elektriciteitsnet. Ze zijn bedoeld voor het beperken van geluidshinder, maar kunnen ook worden benut om zonne-energie op te wekken. SONOB (Solar Noise Barriers) is een innovatie met als doel een modulair zonne-geluidsscherm te ontwikkelen. Heijmans is hiermee in 2014 gestart, in een consortium met bedrijven en kennisinstellingen.

In het SONOB-project wordt verder gekeken dan traditionele oplossingen voor geluidsschermen met zonnepanelen. Onderzocht wordt hoe een zonne-energiefunctie esthetisch, robuust en kostenefficiënt kan worden geïntegreerd in geluidsschermconstructies.

Heijmans_SONOB_Solar_Noise_Barriers_3.jpg
Heijmans_SONOB_Solar_Noise_Barriers_2.jpg

De Solar Noise Barriers zijn zowel langs de snelweg als langs het spoor toepasbaar.

Zonne-geluidsschermen

De eenvoudigste manier om zonne-energie te integreren in geluidsschermen is om het gehele oppervlak van de geluidsschermen met zonnepanelen te bedekken of de panelen bovenop het geluidsscherm te plaatsen. Van deze aanpak zijn diverse voorbeelden te vinden in binnen- en buitenland. Toch vinden deze demonstratieprojecten uit het verleden nauwelijks commercieel vervolg. De aanpak levert namelijk geen sluitende business case op, wordt door stakeholders onvoldoende gewaardeerd en is erg gevoelig voor diefstal en vandalisme.

Doorbraak

Het SONOB-project heeft tot doel een doorbraak te forceren waardoor de markt voor geïntegreerde zonne-geluidsschermen aan de gang gekregen kan worden. Hiertoe wordt gewerkt met innovatieve materialen, een nieuw productontwerp en prototypes en demonstrators met geïntegreerde zonnecellen. Er wordt uitgegaan van een bestaand geluidsscherm met beproefde geluidswering. Uitgangspunt is dat hier tegen geringe meerkosten een zonne-energiefunctie aan wordt toegevoegd, die ook onder verticale montage een hoge energieopbrengst geeft.

In de Willemspoort te ’s-Hertogenbosch is in de periode april 2015 – juli 2016 al ruim een jaar lang een veldtest gedaan met als doel te onderzoeken of er een haalbare business case is voor een brede toepassing van zonne-geluidsschermen langs wegen en spoorwegen. Er is in een living lab-omgeving onderzoek gedaan naar opbrengst, financiële haalbaarheid en acceptatie van stakeholders, zoals weggebruikers, omwonenden, landschapsarchitecten, wegenbouwers en wegbeheerders.

In september 2017 heeft Rijkswaterstaat de opdracht aan Heijmans gegund om op een aantal locaties langs de A50 tussen St. Oedenrode en Paalgraven geluidsmaatregelen te treffen. Binnen dit project wordt op één locatie in Uden een SONOB geluidsscherm met geïntegreerde bifaciale (tweezijdige) PV-cellen gerealiseerd: het zogenaamde pilot project Solar Highways. Dit scherm zal eind 2018 operationeel zijn en naar verwachting voldoende energie opwekken om ongeveer 40 huishoudens van groene stroom te voorzien.