Redesire doet zijn naam eer aan

Game verheldert stedenbouwkundige keuzes

8 november 2016

Vergeet Minecraft, laat SimCity crashen. Wie inzicht in stedenbouwkundige keuzes wil krijgen, speelt Redesire. Gesprek met de twee bedenkers van een vernuftige game die complexe besluitvorming versoepelt. “Ja, je kunt ook winnen.”

Een herfstdag in Den Bosch. Locatie: de voormalige Willem II Sigarenfabriek. Het is de standplaats van Rezone, een langdurige programmalijn van architect Rolf van Boxmeer (41) en Tessa Peters (38) van Wave of Tomorrow. Samen creëren ze innovatieve projecten op de viersprong van architectuur, stedelijke planning, kunst en nieuwe media. Zo willen ze de ruimtelijke kwaliteit van de stad bevorderen. Hun hart klopt het snelst in ontwikkelgebieden en leegstaande gebouwen. Exemplarisch is hun project Minitopia, een braak gebiedje in Den Bosch-Noord dat ze – onder aanmoediging van de eigenaar, een woningcorporatie – duurzaam koloniseren. In samenspel met de buurt, scholen en professionals bouwen ze onder meer een Wikihouse, plaatsen een Millhome en exposeren een Tinyhouse.

Minitopia is een testgebied voor nieuwe vormen van experimentele woningbouw. 

Springen

In 2012 ontwikkelden ze een applied game over leegstand. Nu gaan ze vele hink-stap-sprongen verder. Redesire is hun uitnodigende game die in alle fasen van gebiedsontwikkeling inzetbaar is. Binnen enkele uren krijgen de spelers – drie tot maximaal zes – inzicht in de belangen van zichzelf en de andere stakeholders. Meer dan wenselijk, weten Tessa en Rolf. Laatstgenoemde: “De bouw- en vastgoedwereld is sterk aan het veranderen. Top-down wordt meer bottom-up; co-creatie wint terrein; leegstand vraagt om transformatie. Bovendien zie je bij binnenstedelijke herontwikkelingen steeds meer stakeholders. Voor die veranderende markt zijn er nog geen professionele procestools.” Rezone springt in dat gat. Met overtuiging: Tessa en Rolf werken samen met Heijmans en de Provincie Brabant. “Zulke partijen heb je nodig om het wijkniveau te ontstijgen. We willen geen workshopje of gefröbel met maquettes.”

We Are Müesli

Hoe het werkt? Rolf klapt zijn MacBook open. Eerste spontane reactie: wow. De kloeke vormgeving, die naar De Stijl knipoogt, is van het Italiaanse bureau We Are Müesli. Hun scherm nodigt je uit om een identiteit te kiezen. Bij voorkeur die van jezelf, maar in Redesire kun je je ook vereenzelvigen met bijvoorbeeld overheid, bewoner of ontwikkelaar. Van tevoren stellen de deelnemers een lijst van woorden op die naar het ontwikkelgebied verwijzen. Dat kan breed zijn: van ‘culturele hotspot’ tot ‘parkeerplaatsen.’ Rolf: “Vaak zijn het algemene woorden, zoals ‘school’, ‘groen’, ‘cultuur’ en ‘winkels’. Soms passen ze specifiek bij het gebied. Voor elk spel kun je een nieuwe woordset maken.”

screens-game.png

Vervolgens doorlopen de deelnemers negen rondes. Om de beurt kiezen ze een begrip dat ze – op een schaal van nul tot honderd – op ‘schoonheid’, ‘bruikbaarheid’ en ‘haalbaarheid beoordelen. Redesire beloont het inlevingsvermogen van de woordkiezer. Hoe meer zijn score die van de medespelers benadert, hoe hoger zijn individuele score is. Tessa: “Redesire verlangt van de spelers een competitieve maar ook een coöperatieve houding.” Een andere fijnzinnigheid: na de stemronde kan de woordkiezer een zin inzetten om de deelnemers te overtuigen. Rolf: “Als je zou schrijven ‘Het ontwerp is van Rem Koolhaas’, zal dat waarschijnlijk invloed hebben." Vervolgens is er een tweede stemronde.

Jane Jacobs

Een gespreksleider begeleidt het spel. Op het einde biedt Redesire een overzichtelijke kaart van alle waarden, wensen en conflicten. Dat levert een percentage aan stadskwaliteit op. Voor de becijfering daarvan maakt Redesire gebruik van algoritmes die op het gedachtegoed van Jane Jacobs stoelen – schrijfster van het fameuze ‘The Death and Life of Great American Cities.’ Zij pleit voor met name diversiteit van primaire functies, behoud van oude gebouwen, voldoende dichtheid, korte bouwblokken en menselijke schaal.

IMG_4109.jpg

Redesire biedt ook een analyse van ieders spelgedrag. Volgde je hoofdzakelijk je eigen missie? Of had je oog voor het gezamenlijke belang? “Zo’n analyse kan confronteren,” bevestigt Tessa, “want je ziet hoe inspirerend, radicaal of empathisch je hebt gehandeld.” Rolf met glimlach: “Zelfreflectie op een presenteerblaadje.”

Eindhoven

Allersterkste troef van Redesire? “Een game spelen bindt mensen”, stelt Tessa. “Je staat niet als kemphanen tegenover elkaar. Sowieso krijg je beter inzicht in de drijfveren van anderen.” Een van de projecten waarbij ze Redesire zouden willen inzetten, is Roadmap Stedelijke Verlichting Eindhoven 2030. Geen gebiedsontwikkelingsplan, maar een ambitieus infraplan. Voor Redirect is dat geen uitsluitingsgrond. Integendeel: “Er zijn veel stakeholders bij betrokken”, weet Rolf. “Ook buurtbewoners. Redesire structureert de emoties van de spelers. Dat kan van pas komen.”

Hij klapt z’n MacBook dicht. Game over. Maar niet voor lang. Het spel doet opmerkelijk snel naar hernieuwde kennismaking verlangen. Redesire – what’s in a name.