Niet duiken, maar doen

Het weer op maandag 10 februari 2020? Code geel, vanwege zware windstoten. Terugblik op een ongeval met een heistelling en de langdurige nazorg. “Heijmans is niet weggedoken, maar heeft haar verantwoordelijkheid genomen.” 

12 februari 2021

Nieuwe week, nieuwe kansen. Zo begin je nietsvermoedend je maandag. Dan gaat de telefoon. Frank Sijlaar, ontwikkelaar bij de Heijmans-vestiging in Rotterdam: “Ik was thuis, had een vrije ochtend. Opeens zag ik drie gemiste oproepen. De wereld stond op z’n kop.” Zijn collega Anouk Boersen, omgevingsmanager: “Ik was in Rosmalen aan het werk. Schrok me wild, las het op het nieuws.” Paul Mattijsen, VvE-beheerder voor Woonstad Rotterdam VvE Beheer. “Ik zat op kantoor. Een opzichter belde me een kwartier na het ongeval. ‘Hoe erg is ‘t?’ vroeg ik. De foto die hij stuurde, zei genoeg. Het AD had het al online.”

Ravage

Aan de Sumatraweg op Katendrecht is om 11.15 uur een heistelling van Heijmans tegen een aangrenzend appartementencomplex gevallen. Het zeslagige gebouw, dat een mix van huur- en koopwoningen vormt, is bewoond. Hulpdiensten zijn snel ter plaatse. Na grondige inspectie blijken er gelukkig geen doden of fysiek gewonden te zijn. Wel heeft de heistelling een flinke ravage aangericht. Tien woningen en een geparkeerde auto zijn beschadigd. Een ruimte van buurtcentrum Zadkine, onder in het complex, raakt tijdelijk buiten gebruik.

Staand_Heijmans_Sumatraweg_buddies_ongeval.jpg

Anouk, Frank en Paul komen alle drie in actie. Er wordt contact met de direct gedupeerden gezocht; op het hoofdkantoor van Heijmans in Rosmalen is inmiddels een crisisteam gevormd. Zonder aarzelen zet het team stappen die recht doen aan de ernst van de situatie. In vogelvlucht: slachtofferhulp inschakelen, een informatiebijeenkomst organiseren, onderdak voor gedupeerde bewoners regelen. Vanzelfsprekend treft Heijmans ook bouwkundige maatregelen, nadat de Inspectie SZW (voorheen Arbeidsinspectie) de locatie heeft onderzocht en vrijgegeven.

Buddy’s

Geluk bij een ongeluk: Paul heeft drie maanden eerder een calamiteitentraining bij Woonstad gehad. “Ik heb direct alle benodigde partijen ingeschakeld. Van schade-experts tot aan het bestuur van de VvE. Verder belde de brandweercommandant me. Of ik de technische ruimte kon openen om elektriciteit en water af te sluiten.”

Al snel wordt besloten dat Frank en Anouk als buddy’s voor de bewoners van de getroffen woningen zullen optreden. Een persoonlijk aanspreekpunt voor alle praktische vragen, maar ook voor een luisterend oor. Anouk: “We zijn iedereen gaan bellen. Verder waren we dag en nacht bereikbaar voor hun appjes, die we binnen tien minuten probeerden te beantwoorden. Je wil betrokkenheid tonen en mentale ondersteuning bieden. Maar ook: meedenken over zaken als verzekeringen en vervangende woonruimte.” Enkele bewoners vinden die nacht onderdak bij familie en vrienden. Anderen belanden op hotelschip SS Rotterdam en bij Citizen Inn.

Bondgenoten

In de dagen na het ongeval blijken vier woningen zodanig beschadigd dat ingrijpend bouwkundig herstel nodig is. Paul: “Een tijdrovende zaak, want je loopt tegen onvoorziene zaken aan. Zo had de fabrikant van de prefab gevelelementen, die in het buitenland zit, de mallen niet meer.” Maar in tijden van nood leer je ook je bondgenoten kennen: Heijmans krijgt het aanbod van Vesteda om de gedupeerden van tijdelijke huisvesting te voorzien. Op de Kop van Zuid, vlak bij de eigen woning van de betrokkenen, stelt Vesteda drie huurwoningen voor langere tijd beschikbaar. Eén bewoner vindt op eigen kracht herhuisvesting, met gebruikmaking van zijn opstalverzekering.

20210115_Heijmans_Sumatraweg_DSC7808.jpg

Dit voorjaar zullen de herstelwerkzaamheden aan de Sumatraweg voltooid zijn. Alle bewoners zijn van plan op korte termijn terug te keren. “Met degenen die dat op prijs stelden, heb ik afgelopen jaar nog contact gehad”, vertelt Anouk. “Af en toe een belletje, om te horen hoe de vlag erbij hing. Dat werd op prijs gesteld. Verder gaat Heijmans Facilitaire Dienst opnieuw helpen bij de terugkeer naar hun woning, zoals dat ook bij het vertrek in februari 2020 is gebeurd.”

En zo hoort het ook, benadrukt Frank. “Het is een heftig ongeval, want je bent letterlijk bij iemand z’n huis binnengevallen. Van meet af aan gold ook: we willen niet wegduiken. Ik ben er trots op hoe Heijmans zich heeft opgesteld, want we zijn voor de buurt gaan staan. We hebben verantwoordelijkheid gepakt, zijn het gesprek aangegaan.”

Ontwikkelaar Frank Sijlaar: "Van meet af aan gold: we willen niet wegduiken."

Toch verlangt een ongeval niet alleen daadkracht maar ook tact, weet het drietal. Weloverwogen liet Heijmans de bouwplaatsmedewerkers niet aan de publieke informatiebijeenkomst deelnemen. Doel: het personeel voor mogelijke verwijten behoeden. Verder bleek flexibiliteit en maatwerk in de (na)zorg cruciaal, ook bij de afwikkeling van kosten. Het motto: niet miezemuizen, maar medemenselijkheid tonen. Frank: “Als bewoner wil je met je bonnetje voor een nieuwe IKEA-lamp niet in tijdrovende administratieve procedures terechtkomen. Zou je zelf ook niet willen.”

Nog een essentie van crisismanagement: heldere en eenduidige informatie. Vrij snel na het ongeval was het hoofd Communicatie van Heijmans ter plekke om media te informeren. Al een dag na het ongeval werd de buurt voor een informatiebijeenkomst op de bouwplaats uitgenodigd. Omwonenden konden hier eveneens met elkaar in gesprek gaan.

Paul Mattijsen Ongeval Heistelling Heijmans Katendrecht Woonstad Rotterdam.jpg

Paul: “Het is belangrijk dat je weet welke stappen je in een crisissituatie moet zetten.”

Samen leren

Na onafhankelijk onderzoek kon in de herfst van 2020 duidelijkheid over de combinatie van oorzaken worden geboden: specifieke windstoten die ochtend – al was werken bij de lokale windkracht binnen de richtlijnen; een zware heilast boven in de stelling, die net ongunstig in de wind gedraaid stond; een technische afwijking van de sensor die de stabiliteit van de kraan normaliter moet corrigeren.

Na het ongeval heeft Heijmans maatregelen genomen, waaronder het ontwikkelen van een windprotocol, om een dergelijke samenloop van omstandigheden in de toekomst te voorkomen. Ook deelde Heijmans informatie over het ongeval en de onderzoeksresultaten voluit met de bouwsector. Oogmerk: gezamenlijk lering trekken uit het ongeval.

20210115_Heijmans_Sumatraweg_DSC7637.jpg

Verdere inzichten, hartenkreten of credo’s bij dit dossier? “Veiligheid staat op één”, zegt Frank. “Maar als het toch misgaat, zijn de getroffenen je eerste zorg.” Dat onderschrijft Paul: “Het is belangrijk dat je weet welke stappen je in een crisissituatie moet zetten.” Anouk: “Ik wens vooral dat de bewoners zich weer snel veilig en thuis voelen in hun woning. Dat verdienen ze.”