Graven, vijzelen en schuiven

Meekijken bij de mannen van Span- en verplaatsingstechnieken

3 mei 2017

Stuk spoor demonteren, gat graven, 700.000 kilogram zware tunnel op zijn plek schuiven, gat aanvullen met zand en het spoor weer in elkaar zetten: en dat in minder dan 76 uur. Projectmanager John Strik en zijn mannen flikten het. We keken mee hoe het team deze complexe klus klaarde.

Onder luid gejuich schuift de betonnen tunnelbak op zijn plek. Grote lampen verlichten de bouwput. Het is waterkoud. Na het startsignaal gegeven door Twan Beurskens, de gedeputeerde van Provincie Limburg, Ans Rietstra, directeur Projecten van ProRail, en Ruud van Heugten, directeur Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo, begint het inschuiven van de tunnel. Na ruim twee uur ligt de zevenhonderd ton wegende tunnel dertig meter verder exact op zijn plek.

Een dag eerder staan we in de bouwput naast ‘moot 4’, zoals John Strik de enorme tunnelmoot noemt. Het gevaarte rust op twee grote gele metalen balken, ook wel schuifbanen genoemd. Hierover duwen span- en verplaatsingstechniek-specialisten straks de tunnel op zijn plek.

P4150050.jpg

“De onderdoorgang in Venlo is het eerste project dat wordt gerealiseerd binnen de TunnelAlliantie,” vertelt projectmanager John Strik. “Dit is een samenwerking tussen ProRail, en vier marktpartijen, waaronder Heijmans. Door te werken volgens standaardprocessen en vaste betrouwbare teams, wil ProRail de kwaliteit en prijszekerheid voor spooronderdoorgangen verhogen.”

Het gaat regenen. De wind trekt aan en giert door de bouwput. Terwijl opwaaiend zand en striemende regen werken haast onmogelijk maakt, zwoegt iedereen onverstoorbaar door. Er is immers een harde deadline. Over drie dagen rijdt het treinverkeer weer volgens dienstregeling over het traject.

P4150066.jpg

Vier graafmachines halen onafgebroken zand weg uit het spoordeel. Zandwagens rijden af en aan. De landmeter stelt zijn apparatuur in. “We lopen ruim twee uur voor op schema,” zegt Bouw Coördinator Uitvoering (BCU) Stefan van der Heijden. “Het afgraven gaat sneller dan verwacht. Als het meezit schuiven we om acht uur ‘s avonds al.” Van der Heijden houdt toezicht op het reilen en zeilen op de bouwplaats. “Ik houd de planning in de gaten, ben verantwoordelijk voor de logistiek, maar let ook op veiligheid.”

“Kun je het hek openen,” vraagt een man in een blauwe overall en witte helm. Terwijl Stefan hem binnenlaat, wijst hij hem direct op het niet dragen van ‘geel’. “Iedereen die in de nabijheid van een spoortraject werkt, moet een geel hesje of jas dragen.” De man, die samen met zijn collega’s als onderaannemer onder andere verantwoordelijk is voor het hijsen van de schuifplaten, knikt en pakt een gele jas uit zijn werkbus.

“We gebruiken de buitendienststelling van het traject ook om samen met ProRail even verderop regulier onderhoud aan het spoor te doen,” vervolgt Stefan tijdens de rondleiding over het terrein. “Natuurlijk springt het schuiven het meest in het oog. Elke schuifklus is spannend om te zien.” Om vier uur ’s middags is het graven klaar en nemen de mannen een korte pauze. Iedereen verplaatst zich naar een langgerekte cateringbus.

Terwijl de mannen genieten van een bak koffie en vette hap, krijgt Stefan een telefoontje. “Een shovel heeft de grond in het gat iets teveel omgewoeld. Voordat we de zware schuifplaten kunnen plaatsen, moeten we eerst dit probleem fixen.”

Vijf minuten later hijst een hijskraan een kleine graafmachine de bouwput in. “We gaan nu eerst de grond verstevigen en gelijkmaken. Daarna hijsen we de schuifplaten op hun plek, waarop de schuifbanen komen te liggen. Dit zijn de rails waarover we de tunnel straks gaan schuiven.”

20170415_gpvenlo_heijmans_dsc3965.jpg

Iets voor zessen ’s avonds stuurt Stefan een app naar alle onderaannemers met het bericht dat het schuiven definitief is vervroegd naar acht uur. “We lopen ruim twee uur voor op schema!” Het terrein buiten de bouwplaats vult zich langzaam met belangrijke gasten van de opdrachtgever. Het schemert, bouwlampen flitsen aan. Nu de zware machines zwijgen, is het tijd voor de specialisten van Span- en Verplaatsingstechniek.

“Simpel gezegd tillen we de tunnelbak eerst een paar centimeter op, waarna we hem over deze gele rails het ontgraven spoordeel induwen,” zegt een van de specialisten terwijl hij het hydraulische vijzel- en duwsysteem naloopt. Om acht uur ’s avonds klinkt het startsein en beginnen de twee hydraulische cilinders met duwen. Om kwart over tien ligt de tunnel op zijn plaats.

Timelapse: inschuiven 700.000 kilogram zware tunnel
Timelapse: inschuiven 700.000 kilogram zware tunnel
Timelapse: inschuiven 700.000 kilogram zware tunnel

Anderhalve dag later is het gat gedicht en begint de montage van het spoor. Speciale machines plaatsen de ballast, dwarsliggers, rails en een nieuw bovenleidingportaal. Dinsdagochtend rijdt de eerste trein geheel volgens dienstregeling over de nieuwe fiets- en voetgangerstunnel die de bedrijventerreinen Trade Port Noord en Trade Port West met elkaar verbindt.