Gebouw met een zonnebril

21 september 2015

U kent ze wel, die brillen met meekleurende glazen; bij fel licht veranderen de glazen in een zonnebril. Heel handig, maar zou dat idee ook werken bij een glazen kantoorgevel? De Liquid Crystal Window van Merck brengt deze functionaliteit. Daarmee wordt het teveel aan zonlicht en zonnewarmte buiten de schil gehouden. Een systeem dat bovendien met een druk op de knop eenvoudig en traploos regelbaar is. Zo zorgt het voor een duurzamer gebouw met lagere energiekosten én meer comfort voor de gebruiker. Heijmans en Merck werken samen aan de doorontwikkeling en toepassing van deze nieuwe techniek.

Biologische klok

Regelgeving eist het, opdrachtgevers vragen erom: energiebesparing. Maar door de reductie van energie te combineren met andere vraagstukken, ontstaan er nieuwe functies waar gebouwen en mensen direct van kunnen profiteren. Hans Van Hauwe, adviseur energie en duurzaamheid van Heijmans, vertelt: “We gaan terug naar de basis: onze biologische klok. De mens in zijn natuurlijke habitat presteert nog altijd het best.” De ontwikkeling van dynamische glaszonwering is erop gestoeld dat het zich automatisch aanpast aan het klimaat. Het geeft mensen de juiste hoeveelheid daglicht waar zij op dat moment van de dag het meeste baat bij hebben.

IMG_0494.jpg

Hans van Hauwe (links) bekijkt samen met Teun Wagenaar in het lab van Merck een proefopstelling met dynamische glaszonwering.

De dynamische glaszonwering is de eerste stap op weg naar de Energetic Facade binnen het Heijmans Workspace programma. Hans licht toe: “Overdag zetten we in op gebruikerscomfort en in de winter, of tijdens afwezigheid, wekken we energie op door warmte binnen te laten. Dat leidt er toe dat de hele schil in waarde wordt verhoogd. We denken vanuit natuurlijke processen, zonder verlies van design of gebruikerscomfort. En vanuit energievoordeel omdat in de gevel, op het grensvlak van binnen en buiten, grote winst te behalen valt.”

De Energetic Facade is een gevel die naast een zonwerende en energieleverende ook een communicatieve functie naar de buitenwereld heeft. Het dynamische systeem in samenwerking met Merck richt zich vooral op de zonwering. Parallelle ontwikkelingen zoals de Zonnegevel of ZigZagSolar zijn gericht op de energieleverende functionaliteit.

Kleurenpalet

Heijmans richt zich ook op de communicatie met andere functies in het gebouw, zoals het mee regelen van kunstlicht. Hans vraagt zich hardop af: “Waarom brandt immers volop het licht bij een zonovergoten dag?” Het is zoeken naar de juiste balans tussen beiden. Teun Wagenaar, business development consultant bij Merck: “De dynamische zonwering maakt bestaande producten als zonneluifels en –screens overbodig. Hierdoor is de esthetische waarde veel hoger en zijn onderhoudskosten er nagenoeg niet.”

IMG_0523.jpg

Licht of donker, het glas is eenvoudig en traploos regelbaar. De dynamische zonwering maakt bestaande producten zoals zonneluifels en -screens overbodig.

IMG_0535.jpg

Technisch onderzoek door TNO-SEAC wijst al uit dat het glaszonweringsysteem een temperatuurdaling laat zien van zeven graden in vergelijking met passief warmte werend glas. Er wordt gebruik gemaakt van vloeibaar kristal uit de LCD-technologie, daarom noemen we het Liquid Crystal Window (LCW). De vloeistof wordt aangebracht tussen twee glasplaten. Teun vervolgt: “Ik zie het als een designproduct dat door gaat stromen naar de mainstream markt.” De kwaliteit van het LCW-glas is dat het een mooi natuurlijk daglicht blijft geven. Naast neutraal glas bestaat er een uitgebreider kleurenpalet, passend bij het ontwerp en de architectuur van het gebouw.

In gebruik
In gebruik
In gebruik Zonweringsglas

Het licht gaat aan

Het product is nu nog handgeschakeld. Teun: “Bij Merck in Darmstadt (Duitsland) hebben we een complete gevel uitgerust met het zonweringsglas.” Ik hoor de reacties nog: ‘Alsof het licht in de ruimte aan gaat!’ Begin 2016 gaan we op zoek naar pilotprojecten waarvan de eerste op de SPARK campus in Rosmalen zou kunnen zijn. Ook daar worden dan gebouwgevels uitgerust met het glaszonweringssysteem.” Heijmans onderzoekt verder hoe het glas in dynamische vorm toegepast kan worden in gebouwen en op termijn gekoppeld kan worden aan andere functies dan licht. De gezamenlijke ambitie is om binnen drie jaar de eerste projecten in realisatie te hebben.

Interessant worden de resultaten van het onderzoek naar gebruikswaarden. Heijmans gaat daarvoor in samenwerking met de Technische Universiteit Eindhoven onderzoeken in verschillende markten doen. “Zo heeft een werknemer om productief te werken in een kantoor weer hele andere behoefte aan licht en uitzicht dan bijvoorbeeld een patiënt die snel wil herstellen in een ziekenhuis. En, weten we dat de behoefte aan licht ook per leeftijd verschilt. De verdere zoektocht naar die sociale menselijke waarden, is iets waar ik me bijzonder op verheug,” besluit Hans.