Eerste hulp op de bouwplaats

“Je beseft je dat we letterlijk het leven van die mensen zijn binnengevallen”

9 april 2020

Het lijkt nu lang geleden, maar het ongeval met de heistelling op Katendrecht ligt bij veel mensen nog vers in het geheugen. Niet in de laatste plaats bij de collega's op de Rotterdamse bouwplaats. Er vielen geen slachtoffers, maar de materiële en emotionele schade is groot. We kijken terug met projectleider Jorrit Meijer. 

Jorrit zit die ochtend in de keet aan de Rotterdamse Sumatraweg tegenover zijn collega Rik. Een luide klap. Schrik. Rik ziet dat één van hun heimachines tegen het naastgelegen appartementengebouw ligt.  Jorrit: “Je hoort weleens een klap van een stalen rijplaat die op de grond valt. Dit klinkt anders. Ik voel direct dat er iets mis is."

“Na de schrik komt de adrenaline. Ik schakel over op de automatische piloot. Direct handelen denk ik. Ik ren naar onze uitvoerder Gert en roep dat één van de heistellingen op zijn kant ligt. Ook hij schrikt zich rot en kan het niet geloven. Samen rennen we naar buiten. Al rennend belt Gert de hulpdiensten en ik onze collega van de afdeling Kwaliteit & Veiligheid.”

20200219heijmans_sumatraweg_jorritmeijer_dsc0874.jpg

Projectleider Jorrit Meijer op de bouwplaats van project Havenkwartier in Rotterdam

Ellendig gevoel

Samen met Gert stelt Jorrit de plek van het ongeval veilig. “Toen ik de stelling zo half in die huizen zag liggen, bekroop me een ellendig gevoel", blikt Jorrit terug. “Ik wist toen wel dat m'n collega’s op de bouw veilig waren, maar nog niet of er slachtoffers waren gevallen in het appartementencomplex. De machinist van de heistelling was gelukkig op tijd uit zijn cabine gesprongen. Hij was geschrokken en in shock.

Ook onze shovelmachinist was erg emotioneel. In het bijzonder omdat hij dagelijks een jongentje achter het raam van een van de woningen zag staan, kijkend naar onze bouwwerkzaamheden. De heistelling was precies naast het raam gevallen waar dat ventje normaal stond. Later bleek dat hij ongedeerd was, omdat hij niet op zijn vaste plekje had gestaan.”

De heistelling is in stukken gezaagd en in delen afgevoerd van de bouwplaats.

De gearriveerde hulpdiensten schalen het ongeval direct op naar ‘Grip 1’. Daarom wordt er een Commando Plaats Incident (CoPI)-container bij de bouwplaats gezet. Vanaf dat moment nemen de hulpdiensten de leiding over. “Toen ik hoorde dat er geen slachtoffers waren gevallen in het appartementencomplex, was ik enorm opgelucht”, aldus Jorrit. “Tijd om het een plekje te geven was er niet, want de arbeidsinspectie nam beslag op onze locatie. De bouw lag toen officieel stil. Maar de dag was nog lang niet voorbij.”

Lopend vuurtje

In het Heijmans-hoofdkantoor in Rosmalen wordt een speciaal crisisteam samengesteld, bestaande uit hei-specialisten, een verzekeringsexpert, een woordvoerder, een jurist en een lid van de directie. Zij ondersteunen Jorrit. Ook in Rotterdam arriveert extra hulp. “Nog geen uur nadat de heistelling was omgevallen, stond Marjolein Boer, hoofd communicatie, bij ons op de stoep. Na onze update verdween ze direct voor afstemming naar de commandopost en daarna onderhield ze de contacten met de pers. Die hulp was echt fijn.”

Het nieuws over de omgevallen heistelling verspreidt zich als een lopend vuurtje door Rotterdam. “In no time stond het hier zwart van de mensen. Ze maakten massaal filmpjes met hun mobieltjes. Niet veel later verschenen de eerste beelden op sociale media. Ook daarmee moet je leren omgaan.”

Heiblok in slaapkamer

Nadat de brandweer het sein veilig afgeeft, kunnen Jorrit en zijn team de appartementen inspecteren om te kijken wat er moet gebeuren om de gevel veilig te stellen en de kraan te bergen. “Dan zie je die ravage en besef je dat we letterlijk het leven van die mensen zijn binnengevallen. In één van de huizen zag ik het enorme heiblok in de slaapkamer liggen. Kort voordat de stelling omviel, stond de bewoner daar nog. Dat doet wel wat met je. Maar dat is niets vergeleken bij wat zij voelt natuurlijk. Zij was letterlijk door het oog van de naald gekropen.”

20200219heijmans_sumatraweg_dsc0910.jpg

Nazorg voor collega’s

Na de inspectie van de getroffen huizen spreekt een buurtbewoner op straat Jorrit aan. “Die ging helemaal uit zijn plaat en vroeg waarom we met deze harde wind wilden heien. Lastig, want op dat moment weet je zelf de volledige oorzaak nog niet. Maar ik had alle begrip voor zijn reactie.”

“De impact van het ongeval was groot voor iedereen. Zowel voor bewoners als voor mijn collega’s. Een collega van de afdeling Kwaliteit & Veiligheid stelde voor om slachtofferhulp in te schakelen. In eerste instantie riepen de meeste jongens dat ze dit niet nodig vonden. Toch heb ik Slachtofferhulp Nederland laten komen. Inmiddels hebben de heiploeg en ons hele team al meerdere gesprekken gevoerd met hun medewerkers. Op basis van hiervan bepalen ze wie meer nazorg nodig heeft of niet. Echt een fantastische club mensen.”

Jorrit: “De impact van het ongeval was groot voor iedereen. Zowel voor bewoners als voor mijn collega’s."

Papa komt later thuis

“Je wordt geleefd. Pas aan het einde van de dag kreeg ik voor mijn gevoel de touwtjes weer in handen. Je drijft vooral op adrenaline en wil dat alles goed komt. Pas toen ik ’s avonds het hek van de bouwplaats dicht deed en naar huis reed, kon ik alles rustig op een rijtje zetten. Mijn vrouw had mijn dochtertjes verteld dat papa later thuis zou komen vanwege het ongeval. Ze renden meteen naar mij toe. Mijn oudste dochter vroeg of het wel goed ging met de mensen van de getroffen huizen. Dat komt wel binnen hoor.

Die eerste avond heb ik alles met mijn vrouw besproken. De avonden daarna ging ik vrij snel over tot de orde van de dag. Nu was de impact al heel groot en de last voor alle betrokkenen erg zwaar. Laat staan als er slachtoffers waren gevallen.”

Persoonlijke buddy

De verslagenheid van de getroffen bewoners maakte veel indruk op Jorrit. “In één klap is je huis onbewoonbaar of je auto total loss. Super heftig natuurlijk. De eerste dagen na het ongeval moeten ze veel praktische zaken regelen, zoals contact opnemen met de verzekering en vervangende woonruimte zoeken. Heijmans besloot daarom om elke bewoner een buddy toe te wijzen, een persoonlijke begeleider die hen helpt bij dit soort dingen. Die buddy’s zijn collega’s van de Heijmans-vestiging in Rotterdam.”

Geluidsarme heimethode

Heijmans organiseert ook twee bewonersbijeenkomsten op Katendrecht. “Vooral de tweede ontmoeting was heftig, omdat er veel mensen in de zaal zaten die niet begrepen waarom we de bouw weer opstartten”, vertelt Jorrit. “Ik begrijp hun emoties. Voor die mensen is het te vers. Wij krabben als het ware het korstje van de wond eraf. ”

Een paar dagen na de tweede bewonersavond wordt op het hoofdkantoor in Rosmalen besloten over te stappen op een andere manier om de fundering aan te leggen. Met als doel de overlast voor de bewoners tot een minimum te beperken. Jorrit: “Nu boren we zogenoemde grondverdringende schroefinjectiepalen in de grond. Daarna hangen we de stalen wapeningskorf in de buis en storten er beton in. Vervolgens trekken we de buis met korte oscillerende draaibewegingen uit de grond, geluid- en trillingsarm. "

20200219heijmans_sumatraweg_rikdijkjorritmeijer_dsc5227.jpg

Jorrit en zijn collega Rik Dijk (links) in de keet op de bouwplaats.

Tranen in de ogen

Nu het ongeval wat verder achter hem ligt, heeft Jorrit het een plek kunnen geven. Naar het werk gaan kost hem geen moeite. Jorrit wil zijn dank uitspreken voor de omwonenden en collega’s die hem en zijn team een hart onder de riem staken.

“Buurtbewoners en Heijmans-collega’s overspoelen ons met leuke berichtjes waarin ze ons een hart onder de riem steken. Geweldig! Eén kaartje van een bewoner ontroerde mij zelfs zo erg dat de tranen in mijn ogen sprongen. Ze schreef: ‘Lieve bouwers, nooit had ik gedacht dat ik zou zeggen: ik ben blij dat jullie mij morgen weer wakker heien. Maar wat fijn dat er vandaag niemand gewond is geraakt. Succes nog met bouwen en pas goed op jullie op jullie zef.’”

Het team is nu weer vol aan de bak op Katendrecht. “Er hangen alarmkaarten in de keet waarop staat wat je in het geval van een calamiteit moet doen en je kent alle veiligheidsprocedures. Maar op het moment dat er echt iets gebeurt, weet je niet hoe iedereen reageert. Ik ben trots op mijn team. Zij hebben uitstekend gehandeld.”