Eerst testen, dan bouwen

Digitale tweeling Koningstunnel versnelt de bouw 

22 november 2019

Een tunnel die eerder opgeleverd wordt dan gepland, is een zeldzaamheid. Toch gebeurde het in Den Haag, waar de renovatie van de Koningstunnel vijf weken inliep. Dat was onder andere te danken aan het digitale zusje van de tunnel, waarmee het werk een stuk efficiënter kon worden uitgevoerd.

“Dit zijn de hersenen en het hart van de Koningstunnel”, vertellen projectleider Jeffrey van Korlaar en uitvoerder Arthur Hartman, staand in het dienstgebouw op steenworp afstand van het Centraal Station. De naastgelegen 750 meter lange tunnel die vanaf het Malieveld onder de grond duikt, is te zien op de camerabeelden in de controlekamer.

Koningstunnel-Heijmans-LINK 3.jpg

Jeffrey Korlaar bij het scherm in het dienstgebouw van de Koningstunnel.

“De eerste stap in de renovatie hiervan, was het scannen van het hele gebouw met 3D-apparatuur. Daarvan is een digitaal model gemaakt, waarin we zijn gaan schuiven met de nieuwe apparatuur, rekening houdend met de vereisten van het Bouwbesluit.”

Waar je in analoge versies van het model zelf tekeningen met elkaar moet vergelijken, geeft het 3D-model na digitale input snel aan waar er een conflict ontstaat. Daarmee zijn oplossingen sneller gevonden. “We dachten dat de pompinstallatie naar een andere ruimte zou moeten, maar uit het 3D-model bleek dat dat niet nodig was als we de aanbouw iets anders vorm zouden geven”, vertelt Jeffrey.

"Digitaal bouwen is enorm waardevol en biedt veel inzichten", vinden Jeffrey en Arthur.

Niet zo’n digitale jongen

Voor uitvoerder Arthur betekende dit 3D-model dat hij zich minder hoefde in te lezen in de nieuwe situatie. “Met een 3D-bril op kon ik door de digitale ruimte lopen. Zo had ik een goed beeld en kon ik veel gemakkelijker aangeven in welke volgorde het werk zou moeten worden uitgevoerd.” De uitvoerder is trots op dit project, maar geeft toe dat hij aanvankelijk niet stond te springen om met de ‘digitale tweeling’ aan de slag te gaan. 

“Eerlijk gezegd ben ik niet zo’n digitale jongen. In het begin vond ik het dan ook echt moeilijk om met de tablet te werken. Maar ik kon alles vragen aan mijn collega’s en ontdekte steeds meer handigheidjes. Waar ik voorheen met een rolmaat op de bouwtekening werkte, klik ik nu twee punten aan in het digitale ontwerp en verschijnt de afstand daartussen in beeld. Ik moet zeggen dat het wennen was, maar het digitale model heeft me echt geholpen. Zeker voor complexe projecten is dit een enorme kans.”

Parallel testen

Naast winst in de bouwfase, is er met een ‘digitale tweeling’ heel veel te winnen in de testfase, vertelt projectleider Jeffrey. “Als de tunnel dan toch gekloond is, kun je dat model koppelen aan alle transmissiekasten en de nieuwe apparatuur testen zonder dat je in de tunnel hoeft te zijn. Dat betekent dus dat de testfase niet na, maar tijdens of zelf al voor het renovatiewerk in de tunnel kan plaatsvinden. Op dat gebied hebben we – in nauwe samenwerking met Siemens – wel echt iets unieks gedaan met dit project, waardoor we dus ook flink ingelopen zijn.”

Koningstunnel-Heijmans LINK 2.jpg

Arthur Hartman moest wennen aan de digitale werkwijze, maar is nu om.

Naast tijdswinst, ziet hij nog een ander groot voordeel van werken met een digitale tweeling. “Doordat je de nieuwe situatie vooraf kunt laten zien, kun je collega’s veel gemakkelijker meenemen in het proces. Je laat ze zien waar je tegenaan loopt en zoekt samen naar oplossingen. In dit project gaven we iedere week de nieuwe versie van het digitale model vrij, met daarbij een logboek vol met aanpassingen. Zo hebben we echt als één team samengewerkt. Met als groot voordeel dat er achteraf weinig discussie is, want alles is van tevoren bekend.”