Ctrl Print uw brug

11 juni 2015

Hangend over de brug bekijken Jan van de Ven en Jurre van der Ven de constructie van de Melkmeisjesbrug in Amsterdam. Noem het beroepsdeformatie. Zeker nu Heijmans en MX3D van Joris Laarman Lab ergens in Amsterdam samen een metalen brug gaan printen. ‘Normaal’ door de stad lopen, is er niet meer bij. Een gesprek over nieuw vakmanschap in de bouw, de noodzaak van meer bouwers met IT-kennis en robots op de bouwplaats.

Volgende stap

Jurre, Innovatiemanager Infra bij Heijmans, licht de logica achter het partnerschap toe: “Heijmans ziet dat het anders moet. De match met MX3D zit in de overlap van onze gedachten en samen kunnen we er vorm aan geven. Wij brengen de kennis in en weten wat de markt vraagt. Zij spelen met andere productievormen en willen opschalen van meubels naar een brug. De eerste twee jaar gaan we testen, het derde jaar willen we echt de brug gaan printen.” 

ctrl-p-jan_en_jurre-1-2000.jpg

Jan van de Ven (links) en Jurre van der Ven zien de samenwerking met Joris Laarman Lab als een logische stap richting een volautomatische bouwplaats.

Jan, manager Business Development Infra vult aan: “Het einddoel is een volautomatische bouwplaats. 3D-printen van kunstwerken is daarin een belangrijke stap. Productietechnologie gaat een nieuwe fase in. ABB verkoopt tegenwoordig 12.000 robots per jaar in China. Daar zijn de lonen laag, maar bepaalde dingen kan alleen een robot maken. Robots, vroeger alleen geschikt voor serieproductie, kunnen door de huidige ‘computing power’ en de gebruiksvriendelijkheid van software steeds meer. ‘On demand’ wint in alle sectoren snel terrein. Daarnaast is er een groeiende vraag naar unieke en bijzondere vormen. En alles moet zo goedkoop mogelijk. Dat komt allemaal samen in de techniek van het 3D-printen. Daar hebben wij als bouwer op in te spelen.”

MX3D
MX3D
MX3D 3D-printen met metaal

Techniek of proces?

Jan haalt een klusfenomeen aan om het einddoel te verduidelijken: “Iedereen herkent het vast wel van een keukentje verbouwen. Daar merk je al dat een bouwproces zoals het nu vaak loopt niet echt betrouwbaar en beheersbaar is. Je komt steeds iets tegen waardoor je project anders verloopt. Tegelijkertijd vragen onze klanten, terecht, dat het bouwproces voorspelbaar en beheersbaar is. De volautomatische bouwplaats is het idee dat alle onderdelen van de bouw volledig op elkaar zijn afgestemd en dat met minimale energie en geen afval een bouwwerk wordt gemaakt. Dat is een volledig beheerst en betrouwbaar proces.”

roadmap---volautomatische-bouwplaats-lijn3.jpg

Om tot een volautomatische bouwplaats te komen, zijn een paar grote stappen nodig. Jan: “Het begint met tekenen in 3D, wat wij met Heijmans al eigenlijk standaard doen door alles in zogenoemde 3D Bouw Informatie Modellen te zetten. Alle aspecten van een bouwwerk worden in zo’n model op elkaar afgestemd. Een vervolgstap is parametrisch ontwerpen, wat betekent dat wanneer je op een punt in een ontwerp iets aanpast, de consequenties automatisch overal in het ontwerp worden aangepast. Dat ontwerp moet ook worden geproduceerd, en daarin speelt 3D-printen een grote rol. Daarna is de stap naar robotisering van de bouw dichtbij.”

Vormvrijheid

Jurre licht toe wat de directe voordelen van 3D-printen in de bouw gaan zijn: “Constructie en vorm staan nu nog behoorlijk los van elkaar in de bouw. De architect verzint iets en de bouwer ontleedt dat zo dat ‘ie de constructie apart kan uitwerken. 3D-printen van een brug of gebouw maakt dat vorm en constructie hand in hand gaan. Beide onderdelen maak je namelijk in een keer, in plaats van dat je eerst de constructie maakt en dan pas de vorm er omheen. Dat leidt er toe dat we ook op een hele andere manier naar ontwerpen moeten gaan kijken. Hoe vorm en constructie zich door deze techniek tot elkaar verhouden, dat gaan we met de mensen van Joris Laarman uitzoeken in dit traject. Daarvoor zullen we uitgebreid gaan testen.”

Wake up call

Jan wil nog een punt kwijt over wat Heijmans met deze samenwerking wil bereiken: “In eigen huis werken dit soort projecten altijd goed om het denken weer verder te krijgen. Onze klanten willen we natuurlijk graag laten zien wat er allemaal mogelijk is. En aan het onderwijs is dit in onze ogen echt een wake up call. We hebben andere mensen nodig dan nu worden opgeleid. IT is een van de meest onderbelichte aspecten in de bouw, maar wel een van de belangrijkste drijvers voor innovatie. De bouwsector heeft mensen nodig die verstand hebben van IT, constructies en ontwerpen sàmen. Die worden nu nog niet door de opleidingen afgeleverd.”